Sarkozy of Hollande? Fransen vragen het aan het Nederlandse Kieskompas

Een Franse socialistische kiezer die het Kieskompas duidelijk niet nodig heeft. Foto Reuters / Pascal Rossignol

Waar een klein land groot in kan zijn: orde scheppen in politiek-ideologische chaos. Nou ja, de Nederlandse politicoloog André Krouwel is daar vooral goed in. Hij ontwikkelde het Kieskompas, sinds vorige week ook in Frankrijk hét hulpmiddel voor twijfelaars om hun stem te bepalen bij de verkiezingen op 22 april.

En La Boussole présidentielle is een hit in Frankrijk. Ruim 280.000 Fransen hebben op basis van de dertig stellingen van het kompas laten uitrekenen welke Franse presidentskandidaat ideologisch gezien het dichtst bij hen in de buurt staat. En dat binnen twintig minuten slechts, stelt de website trots.

Anne Jadot, die kiezersonderzoek doet aan de Parijse universiteit SciencesPo, zegt in een artikel van Marc Leijendekker vandaag in NRC Handelsblad:

“Iets minder dan de helft van de bezoekers weet nog niet op wie ze gaat stemmen. Dat is veel meer dan in eerdere campagnes.”

Moeten boeren ook worden gesteund als zij vervuilen?

Jadot en haar collega’s bij SciencesPo bedachten de stellingen voor het Franse Kieskompas. Want vanuit Nederland is het natuurlijk lastig te bepalen wat de belangrijkste politieke punten zijn voor een Fransman.

Dat er wat anders tegen sommige politieke thema’s wordt aangekeken blijkt in ieder geval wel uit voor Nederland vrij vreemde stellingen als:

“Boeren moeten worden geholpen door de staat, zelfs als ze vervuilen.”

Andere stellingen gaan over de vraag of de president de bazen van de publieke omroep moet benoemen, of illegaal downloaden strenger moet worden bestraft en of Frankrijk zijn sociale verworvenheden moet beschermen tegen Europese regels.

Strategisch stemmen belangrijk in Frankrijk - lastig voor Kieskompas

Maar ideologische nabijheid bepaalt niet alles in de Franse politiek. Door het Franse kiesstelsel met meerdere rondes speelt strategisch stemmen in Frankrijk een veel grotere rol dan bij Nederlandse verkiezingen.

Zo kozen linkse kiezers in 2002 met dichtgeknepen neus voor Chirac om in ieder geval de extreem-rechtse Jean-Marie le Pen uit het Elysée te houden.

En in 2007 was het andersom. De socialistische kandidaat Segolène Royal kreeg toen in de eerste ronde veel stemmen van kiezers in het ideologische centrum die wilden voorkomen dat er in de tweede ronde helemaal geen linkse kandidaat tegenover Sarkozy zou staan.

En daarin schuilt dus nog de (internationale) winst voor het Kieskompas: in het verstrekken van stemadvies bij strategische politieke keuzes. Want daarin voorziet de Nederlandse uitvinding nu niet.