'Worteltje voor Syrische overlopers'

Minister Rosenthal roept de volgelingen van de Syrische president Assad op over te lopen naar de oppositie.Maar ze moeten niet naar Nederland komen.

De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal mocht gisteren in Istanbul met 83 collega’s kauwen op het dilemma van de groep van landen die zich de ‘Vrienden van Syrië’ noemt. Hoe uit je je zorg over de bloedige repressie van de opstand in Syrië, zonder direct betrokken te raken bij een conflict met ongewisse afloop? Hoe steun je de Syrische oppositie terwijl die intern hopeloos verdeeld is?

De uitkomst van een dag lang vergaderen was een lijst met schijnbewegingen. Anders dan in de strijd om Libië erkenden de landen de Syrische Nationale Raad als een vertegenwoordiger van het hele Syrische volk, niet de. De oppositie krijgt wel geld, maar geen wapens. Alle hoop is gevestigd op het stimuleren dat mensen uit het kamp van de Syrische regering overlopen. Minister Rosenthal bracht dit voorstel persoonlijk in.

„Dat is een typisch punt vanuit Nederland dat nu ook wortel schiet in de Friends of Syria Group: het bevorderen dat diplomaten, militairen, mensen uit de veiligheidsdienst, overlopen, ook mensen uit het bedrijfsleven, met het worteltje dat je ze voorhoudt, namelijk dat ze dan van de sanctielijst afkunnen.”

Maar heeft u er geld voor?

„Daar is ongetwijfeld geld voor.”

Nederlands geld, in deze tijden van economische crisis?

„Wat veel belangrijker is dan dat we over geld praten is dat we het niet alleen bij woorden laten. Het gaat om daden. Dat betekent dat een overloper beschermd moet worden. Dat hun familieleden niet in de grootst mogelijke problemen komen.”

Dus die mogen naar Nederland komen?

„Daar heb ik het nu niet over. Ik heb het erover dat als je ‘a’ zegt je ook ‘b’ moet zeggen. En dat betekent dat je al die mensen die wij nu zeggen afscheid te nemen van het regime, ook iets te bieden moet hebben.”

Zouden die mensen bijvoorbeeld een vluchtelingenstatus kunnen krijgen in Nederland?

„Ik praat nu niet over vluchtelingenstatus. Waar het om gaat is dat je hoopt dat mensen het regime de rug toekeren en dat ze dan meteen klaarstaan als de politieke transitie plaatsvindt om weer hun beste beentje voor te zetten voor een democratisch en pluriform Syrië.”

Afgelopen week berichtte Human Rights Watch over executies, ontvoeringen en marteling door de Syrische oppositie. Baart u dat geen zorgen?

„Dat baart zorgen. Maar in dit soort situaties kijk ik tegelijkertijd, zonder dit te bagatelliseren, naar de andere kant en dat is het door de staat teweeggebrachte geweld in Syrië. De staat van Assad die mannen, vrouwen, kinderen martelt, die tegen de eigen bevolking op alle mogelijke manieren tekeer gaat.”

Maar dat soort berichten maakt het moeilijker voor u om de Syrische oppositie volledig te omarmen zoals ze zelf zou willen?

„Waar het om gaat is dat je aan de Syrische oppositie appelleert dat als ze de voorhoede wil zijn van het Syrische volk, dat ze zich ook zo moet gedragen. En daar horen natuurlijk geen gewelddadige dingen bij.”