Van Lanschot verpest eeuwfeest in Friesland

De Frieslandbank, de ‘eigen- wijze bank’ uit Leeuwarden, wordt overgenomen door de Rabobank. Het balanstotaal van Rabobank is zestig keer dat van de Friesland Bank.

Het is een unicum wanneer de Nederlandse Mededingingsautoriteit een zogenoemd spoedbesluit neemt. Afgelopen weekend gebeurde dat om de „continuïteit van de activiteiten van de Friesland Bank” te garanderen en „onzekerheid” te voorkomen bij de klanten en de consumenten en in de markt. Ook De Nederlandsche Bank gaf een ‘verklaring van geen bezwaar’, zodat de Friesland Bank vanmorgen „per direct” kon worden overgenomen door de Rabobank.

Als reden noemt de Friesland Bank „de diepte, aard en lengte van de huidige economische crisis”. Een schril contrast met de mededelingen van de Friesland Bank precies een jaar geleden. „Wij willen groeien”, zei Kees Beuving toen bij de presentatie van het jaarverslag.

Beuving is sinds medio 2010 bestuursvoorzitter en hij typeerde de Friesland Bank als „een kleine complete bank” die zich op een „eigenwijze manier” wil positioneren ten opzichte van de grootbanken. De bank uit Leeuwarden telt ruim 900 medewerkers en heeft een balanstotaal dat zestig keer zo klein is als dat van de Rabobank.

Later deze week zou de Friesland Bank de jaarcijfers publiceren, maar dat is uitgesteld. In 2010 leed de bank nog een verlies van 43 miljoen euro. De bank heeft een belang van 23 procent in Van Lanschot. Het werd in 2010 afgewaardeerd met ruim 60 miljoen euro.

„Als een bank relatief veel aandelen bezit in andere banken, wordt dat bezit straks in mindering gebracht op het theoretische buffervermogen”, zei Beuving een jaar geleden. Met deze afboeking anticipeerde de bank op de regelgeving in het kader van Basel III. Afgelopen jaar moest de Friesland Bank opnieuw, en veel forser op Van Lanschot afboeken, aldus Beuving in een telefonische toelichting: 130 à 135 miljoen.

De kern van Basel III is dat banken hogere kapitaalbuffers en meer liquide middelen moeten aanhouden om robuuster te staan bij een volgende financiële crisis. „Door de crisis moet de Friesland Bank aanzienlijk meer dure liquiditeit aanhouden dan in normale omstandigheden”, zegt Beuving. „Deze ontwikkelingen zetten de resultaten van de Friesland Bank onder druk. Daarmee wordt het op korte termijn realiseren van de vereiste versterking van het eigen vermogen van de Friesland Bank een onzekere factor.”

De eerste contacten met de Rabobank dateren van de zomer vorig jaar. In het najaar hakte de raad van bestuur van de Friesland Bank de knoop door en besloot de zelfstandigheid van de bank die in 1913 werd opgericht als Coöperatieve Zuivelbank, te beëindigen „Wij zijn verheugd dat wij zijn uitverkoren”, zegt bestuursvoorzitter Piet Moerland van Rabobank.

Het samengaan wordt een coöperatieve fusie, waardoor er geen overnamesom is. In 1995 veranderde de Friesland Bank van een coöperatieve onderneming met leden in een niet-beursgenoteerde, naamloze vennootschap. Sinds 1 april is de Vereniging Friesland Bank omgezet in de Stichting Friesland Bank.

Voorafgaand aan het samengaan met de Rabobank krijgt de stichting – naam: Fryslân Boppe – een dividend uitgekeerd van 100 miljoen euro. Onderdeel van dit dividend is iets minder dan de helft van het aandelenbelang in Van Lansschot (11 procent). Rabobank neemt de resterende 12 procent van dat belang over.

De naam Friesland Bank blijft nog twee jaar zelfstandig bestaan. De komende twee jaar garandeert Rabobank dat er geen banen verloren gaan. Beuving stapt over naar de nieuwe raad van commissarissen.