Tip Pekingmens

De in 1941 verdwenen fossiele resten van de Pekingmens zijn de Heilige Graal van de paleoantropologie en de Chinese archeologie. De skeletresten, die in de jaren twintig zijn opgegraven, spelen een rol in de wetenschappelijke discussie over de herkomst van Homo erectus en de Chinezen vereren de Pekingmens nog steeds als een soort voorouder. Vele verhalen doen de ronde over wat er is gebeurd. Zeker is dat de fossielen vanwege het naderend geweld van de Tweede Wereldoorlog vanuit Beijing in twee houten kisten op transport naar de Verenigde Staten zijn gezet. Daarna zijn ze gezonken aan boord van een Amerikaans of Japans schip, meegenomen door de Japanners of vermalen om geneesmiddelen van te maken.

Nu is er een nieuw, geloofwaardig verhaal, inclusief een sprankje hoop dat de fossielen nog eens worden teruggevonden. De vooraanstaande Zuid-Afrikaanse archeoloog Lee Berger schrijft in de South African Journal of Science dat de fossielen waarschijnlijk driehonderd kilometer ten oosten van Beijing in de haven van Chinwangtao (tegenwoordig Qinhaungdao geheten) zijn begraven.

Twee jaar geleden kreeg Berger een mailtje van de zoon van een vroegere Amerikaanse marinier, die in 1947 in Chinwangtao was gelegerd, toen de stad omsingeld was door de communisten. Bij het graven van een schuttersputje was de marinier op een kist met botten gestoten en had die bij stenen barakken opnieuw begraven. De fossielen zouden dus indertijd wel veilig in Chinwangtao zijn aangekomen, maar door de onrust ter plekke niet aan boord van een schip naar Amerika zijn geraakt. Iemand moet ze toen maar als noodoplossing bij het toenmalige Amerikaanse legerkamp hebben begraven.

Berger is met Chinese collega’s gaan kijken of de aangewezen plek nog is terug te vinden. Drie locaties komen in aanmerking. Op één ervan staat nu een groot magazijn, de andere twee liggen onder het asfalt van een parkeerplaats. Binnen afzienbare tijd gaat het terrein op de schop. De lokale archeologen zijn vast gewaarschuwd. Voor het geval dat.

Theo Toebosch