Familie Mohn naar de beurs?

De nieuwe topman van Bertelsmann drukt zijn stempel. In nog geen drie maanden heeft Thomas Rabe de weg vrijgemaakt voor een beursgang van de Duitse mediagigant, die nog steeds familiebezit is. Ambitie, focus en financiering kunnen door de uitgifte van nieuwe aandelen een krachtige mix blijken.

Rabe heeft de leiding gekregen over een sexy bedrijf met een sjofele financiële staat van dienst. Ruim de helft van de inkomsten van Bertelsmann komt uit het meerderheidsbelang in televisiezender RTL, dat in 2011 1,1 miljard euro bijdroeg aan de operationele winst, twee procent méér dan een jaar eerder. De resultaten van de overige bedrijfsactiviteiten – vooral het uitgeven van boeken en tijdschriften – hielden ook niet over.

Achter dit massieve bedrijf staat één, inerte, aandeelhouder, de familie Mohn. Stabiel familiebezit kan een goede zaak zijn. Maar de mediasector is een veeleisend, en Rabe en de familie Mohn onderkennen duidelijk de noodzaak van meer financiële flexibiliteit voor Bertelsmann. Vandaar het voorstel voor een vorm die het midden houdt tussen een partnerschap en een BV. De familie zou de volledige zeggenschap over het bestuur behouden, maar de greep op de operationele bezittingen zou minder worden door nieuwe aandeelhouders te werven.

De strategische prioriteiten van Rabe zijn: consolideren, digitaliseren van de inhoud en nieuwe groeimogelijkheden zoeken. Dat betekent waarschijnlijk minder afhankelijkheid van advertentie-inkomsten en meer investeringen in betrouwbaardere inkomstenbronnen, zoals educatieve uitgaven.

Ook met bloeiende obligatiemarkten kan het voor Bertelsmann gevaarlijk zijn om fusies en overnames uitsluitend met krediet te financiering. De schulden zijn al behoorlijk hoog: de nettoschuld, plus leaseovereenkomsten en een tekort bij het pensioenfonds, bedroeg eind vorig jaar 4,9 miljard euro, ofwel 2,2 maal de brutowinst.

Volgens sommige berkeningen zou de marktwaarde van het concern 13 tot 16 miljard euro kunnen bedragen. Dat is minder dan de 18 miljard euro die de familie Mohn is overeengekomen met de Belgische industrieel Albert Frère toen die zijn belang van 25 procent in 2006 aan het bedrijf terugverkocht. Die transactie vond destijds plaats omdat de familie geen beursgang wilde. Die beursgang kan nu een strategische noodzaak blijken.

Christopher Hughes en Quentin Webb

Vertaling Menno Grootveld