De schatbewaarder van John de Mol

Frank Botman deed de mavo. Nu is hij directeur en aandeelhouder van investeringsmaatschappij Cyrte Investments. Hij speelt met miljarden van grote pensioenfondsen, John de Mol en andere rijke Nederlanders.

Schuldencrisis bij Endemol, koersval bij Tomtom, een juridisch moddergevecht om aandelen in de Telegraaf met die andere media-investeerder, Marcel Boekhoorn. Maar ook: een klapper op de verkoop van bol.com.

Frank Botman, met zijn beleggingsmaatschappij Cyrte Investments nauw bij al deze kwesties betrokken, komt meer in het nieuws dan hem lief is. „Wij zijn een boetiek. Daar moet je aanbellen voor de deur open gaat. Wij werken het liefst anoniem.” Toch geeft hij, na enig aandringen, een interview om over het investeringshuis uit Naarden te vertellen. Want ja, Botman (46) wil ook „transparant” zijn. Dat lukt niet helemaal want op lang niet alle vragen kan of wil hij antwoord geven.

Hoe groot is het belegd vermogen van Cyrte?

„In onze fondsen zit nu 1,4 miljard euro, maar over de speciale beleggingsrekeningen die wij voor derden beheren mogen wij niets zeggen.”

Voor wie beheert u dat geld?

„Dat kan ik niet specifiek zeggen.”

Wie zijn, behalve oprichter John de Mol en aandeelhouder Delta Lloyd, deelnemers in Cyrte?

„De namen van onze limited partners, zoals wij ze noemen, maken we niet bekend. Dat zijn er twaalf; voornamelijk institutionele beleggers uit Europa en de VS, staatsfondsen uit Azië en familiebeleggingsmaatschappijen van enige omvang.”

Uit uw jaarverslag blijkt dat Breedinvest meedoet, het beleggingsvehikel van de familie Blokker. En dat dirigent Jaap van Zweden elk jaar 150.000 euro krijgt.

„Ik geef geen informatie over onze klanten en adviseurs.

Hoe staat het met de miljoenenclaim die Marcel Boekhoorn tegen u heeft ingediend, in een conflict rond de Telegraaf? De rechter gaf Cyrte vorig jaar gelijk.

„Daar praat ik niet over. Er loopt hoger beroep. Dat wachten we rustig af.”

Voor het overige is Frank Botman best openhartig. Hij spreekt geduldig en uitputtend over de ontstaansgeschiedenis en het beleggingsbeleid van Cyrte Investments dat in 2000 door John de Mol is opgericht.

In dat jaar ontdekt de mediatycoon het beleggingstalent van Botman en trekt hem aan als directeur van zijn privébeleggingsmaatschappij Talpa Capital. De Mol heeft ruim 1,3 miljard euro verdiend met de verkoop van Endemol aan het Spaanse Telefónica. Botman, dan pas 34 jaar oud, heeft een goede staat van dienst als vermogensbeheerder bij pensioenfonds van IBM en investeringsmaatschappij HAL, van de familie Van der Vorm. Voor Talpa Capital koopt Botman in hoog tempo belangen in media- en telecombedrijven.

Als De Mol in 2005 zijn zinnen zet op tv-zender Tien en productiemaatschappij Talpa, bouwt Botman het privévehikel van De Mol om tot een beleggingsboetiek voor een select gezelschap investeerders, onder de nieuwe naam Cyrte Investments. In 2007 neemt verzekeraar Delta Lloyd 85 procent van de aandelen – de rest is voor Botman – en belegt honderden miljoenen. Andere institutionele beleggers volgen, waaronder de pensioenfondsen PGGM en ABP. Minimum inleg: een half miljard. De Mol treedt terug als aandeelhouder en commissaris, maar blijft als limited partner een deel van zijn vermogen via Cyrte beleggen.

Door de huidige portefeuille loopt een bekende rode draad: opnieuw veel (nieuwe) media. Cyrte is grootaandeelhouder in onder veel meer de Telegraaf, Tomtom, het Britse Cable & Wireless Worldwide, Amazon, het Formule 1-team Williams Grand Prix, een concertorganisator in Brazilië en een telecombedrijf in Kenia. In januari verkocht Cyrte samen met investeringsmaatschappij NPM internetwinkel bol.com voor 350 miljoen aan Ahold. Gezamenlijke boekwinst: 240 miljoen euro in nog geen drie jaar tijd. En vorige week meldde Botman dat Cyrte na de noodzakelijke schuldsanering grootaandeelhouder blijft in tv-producent Endemol.

Uw warme belangstelling voor media is natuurlijk ingefluisterd door uw bekendste investeerder?

„Helemaal niet. Vanuit diversificatieoogpunt zou je juist verwachten dat John de Mol helemaal niet in media zou investeren. Zijn bedrijf Talpa ís al een mediabedrijf. Nee, De Mol is gewoon een limited partner, die zich niet bemoeit met onze keuzes.”

En bemoeit u zich met het investeringsbeleid van Talpa, zoals de overname van SBS vorig jaar?

„Ik ben inderdaad Johns adviseur. ”

Is het de bedoeling dat Cyrte’s verschillende deelnemingen samenwerken of zelfs fuseren?

„We toetsen elke investering apart aan onze beleggingsfilosofie, niet vanuit de gedachte dat bedrijf A per se moet samengaan met bedrijf B. Wel praten we intensief met het management van elke deelneming, maar zeker bij beursgenoteerde bedrijven is onze invloedsfeer beperkt.”

Wat is de crux van die filosofie?

„Wij kijken naar momenten dat de consument zijn uitgavenpatroon blijvend verschuift naar iets anders. Dat gebeurt, zo blijkt uit historisch onderzoek, vooral na de brede introductie van nieuwe, revolutionaire technologie. Denk aan internet in de jaren negentig of nu de smartphone en de iPad. Dat is eerst pure luxury en wordt daarna necessity – van luxe speeltjes tot algemeen gebruik. Dat veranderend consumentengedrag heeft een enorme impact op bedrijfssectoren, en vanuit beleggersoogpunt op de waardering daarvan. Daar proberen wij op in te spelen.”

Met die theorie komt u opvallend veel uit bij media-bedrijven.

„Bij HAL hanteerde ik destijds hetzelfde beleid en daar stapten we in baggeraar Boskalis en opslagbedrijf Vopak. Over twee, drie jaar zullen we veel minder in media en e-commerce zitten, en meer in e-learning zitten en e-health, online educatie en gezondheidstoepassingen.”

U hebt al jaren 20 procent in de Telegraaf Media Groep (TMG). Daar gaat het slecht mee. Wat moet daar gebeuren om u nog enig rendement te bieden?

„Ik noem niet onze kostprijs. Maar als je het gewogen gemiddelde van die investering neemt plus het dividend, dan valt het alleszins mee. De waarde van TMG is bovendien relatief: de twee belangen in ProSieben en Keesing zijn samen al meer waard dan de huidige beurswaarde. We zijn ooit in de Telegraaf gestapt omdat we behalve de krant, de radio en het internet ook de sublabels als Telesport en de Financiële Telegraaf interessant vonden. Er is een beweging aan de gang van massamedia naar nichemedia, en daarna naar social media en uiteindelijk naar e-commerce. Dat moet binnen één mediaconcern. Alleen in combinatie met nichemedia is massamedia winstgevend te maken. Het was dus goed dat TMG Hyves kocht, maar het heeft me weer verbaasd dat TMG SBS niet heeft gekocht en niet eens heeft gekeken naar bol.com.”

Zal TMG delen, zoals de krant, afstoten, of fuseren met een ander?

„In het algemeen verwacht ik dat er in Nederland van de zes grote krantenconcerns uiteindelijk nog twee of drie grote spelers overblijven, in combinatie met televisie- en radioactiviteiten. De urgentie voor consolidatie is nog nooit zo hoog geweest. Binnen zes tot twaalf maanden zullen de eerste fusies zich aandienen.”

Het probleem bij Endemol lijkt nu achter de rug. TMG is nog niet uit de problemen, en er speelt die miljoenenclaim van Boekhoorn. Zijn dit hoofdpijndossiers?

„Ik heb er nog nooit hoofdpijn van gehad. En dat conflict? Ach dat gaat ook wel weer over.”