Brieven opinie

Ramsey Nasr schudt ons collectief geheugen op

In ‘Dag’ van 26 maart meldt Frits Abrahams, rappellerend aan zijn vroegere hoofdredacteur in de jaren zestig, dat Ramsey Nasr (Opinie&Debat, 24 maart) een aanzienlijke cultuurpessimist is en dat zijn aantijging – normloosheid is deel van het Nederlandse leven – allesbehalve nieuw is. Vooropgesteld dat ik beide personen zeer respecteer om hun hoogstaande schrijven, wil ik stellen dat Abrahams niet de werkelijke waarde van Ramsey’s artikel inziet. Hoewel de normloze natie an sich geen nieuw concept is, is het dat wel voor het geheugen van veel individuen.

In de jaren zestig was ik nog niet geboren en kon ik niet genieten van deze ‘mateloos overdrijvende hoofdredacteur’. Het menselijk geheugen kan soms opgebouwd zijn uit positiveringen en Oost-Indische gaten. Het collectieve geheugen is nog veel korter en selectiever.

De meerwaarde van het artikel geschreven door Ramsey Nasr over de normloosheid van Nederland is dan ook het kerven in en opschudden van dit collectieve geheugen.

Victor van der Have

Utrecht

Arbeidspositie is voor eenieder belangrijk

De neoliberalen voelen dat het tij begint te keren en hun pleitbezorgers beginnen zich weer te roeren. Zo ook Rosanne Hertzberger (Opinie&Debat, 24 maart) met haar opgewonden column over die onredelijke vakbond. Een rechts betoog dat begint met het uiten van een vermoeden dat de Nederlandse werknemer meer prioriteit zal geven aan de economie dan aan zijn eigen arbeidspositie. Die ‘economie’ is ook niet meer dan een verzamelterm van allerlei activiteiten waaronder de arbeidspositie. Waarom is die arbeidspositie ineens minder belangrijk dan ‘de economie’?

Ze noemt het niet meer dan een groepje ‘hardnekkige oppositievoerders’ dat bijvoorbeeld tegen versoepeling van het ontslagrecht is: de vakbond, in casu de SP. Toerekeningsvatbare werknemers willen volgens haar niet meer ontslagbescherming.

Waar ze dat op baseert, weet ze niet. Maar het bekt wel lekker: die keiharde vakbondsonderhandelaars die zo ver afstaan van de gewone werkman; die gewone werkman die alles wel wil inleveren om aan het werk te mogen blijven voor de ‘Nederlandse economie’. Hertzberger lijkt vergeten waar al die crises en recessies vandaan kwamen.

Die kwamen in ieder geval niet van de vakbondsvertegenwoordigers. Onlangs moest via een uitspraak van de Hoge Raad betere rechtsbescherming worden afgedwongen voor de zzp’er. Hoe belangrijk blijkt het hier te zijn om te vechten voor je arbeidspositie. Werkgevers kunnen nu al personeel lozen zonder dure afkoopsommen of ingewikkelde procedures. Als het om minder dan twintig man gaat, hoeft de vakbond niet te worden geïnformeerd. En vaste arbeidsplaatsen worden steeds vaker ingevuld met tijdelijke arbeidskrachten.

Laat Hertzberger nu eerst eens de moeite nemen om zich in te leven en in te lezen in de standpunten van bijvoorbeeld de SP (waar ik lid van ben). Want ik denk dat ze daar geen weet van heeft.

Lex Broere

Nieuwerkerk aan den IJssel

Primaire functie van onze borsten moet terug

Vorig jaar haalde de hoofdredacteur van een Engels opvoedblad het nieuws omdat ze in haar voorwoord opbiechtte dat ze, ondanks de adviezen in haar eigen tijdschrift, zelf geen borstvoeding had gegeven. Haar borsten, daar had ze zo veel plezier aan beleefd in bed, dat waren haar ‘funbags’ en een lief klein baby’tje daaraan laten lurken zou obsceen zijn. Om het er maar niet over te hebben dat de funbags aan vorm konden verliezen. En nu lees ik in NRC Handelsblad weer het relaas van een moeder die haar dochtertje flesvoeding gaf, omdat ze haar borsten zag „als iets seksueels, niet als iets moederlijks” (22 maart).

Ik hoor dit van meer moeders, en dan vraag ik me af hoe het mogelijk is dat vrouwen zo ver van hun eigen natuur af komen te staan dat ze de primaire functie van hun borsten ontkennen. Hoe voelen deze vrouwen zich dan over hun handen, hun mond? Dit zijn immers ook lichaamsdelen die je seksueel kunt inzetten, maar die ook andere functies hebben. Vrouwen – en hun lichaam – kunnen veel rollen in het leven hebben en dat is hun kracht.

In mijn ogen zegt het iets over de seksualisering van de samenleving en de pornoficatie van het vrouwenlichaam. Dat onze borsten een seksueel attribuut zijn, is plezierig, maar de primaire functie ervan is het voeden van baby’s en het is droevig en tegennatuurlijk als dat naar de tweede plaats verdwijnt. Of zelfs helemaal wordt ontkend.

Miranda Diesch-Westerhoud

Middelburg

Vertrek Brinkman juist zegen voor democratie

Met verbazing heb ik kennis genomen van de reacties van de Tweede Kamer op het vertrek van Hero Brinkman uit de PVV. Die verbazing betrof met name de mening dat een kabinet dat niet op voorhand kan rekenen op een meerderheid in de Tweede Kamer, beter kan vertrekken. Het is evident dat het lastig is voor dit kabinet om beleid te ontwikkelen dat kan rekenen op een meerderheid van de Tweede Kamer.

Dat nadeel heeft echter een belangrijk voordeel. Bij elk voorstel aan de Tweede Kamer moet het kabinet intensief nadenken over de verschillende standpunten aldaar. Een eenvoudige verwijzing naar het regeerakkoord volstaat immers niet langer. Het debat in de Tweede Kamer is weer echt van belang: geen enkel voorstel kan op voorhand rekenen op een meerderheid.

Daarmee is het debat terug in de Tweede Kamer, en wordt haar rol, zoals die oorspronkelijk bedoeld is in het duale stelsel, in ere hersteld. Uit de reacties van onze premier maak ik op dat hij dat ten volle begrijpt. Of de Tweede Kamer dat begrijpt, vraag ik mij af. Zou dat wel zo zijn, dan zou ze het cadeautje van Brinkman in dankbaarheid hebben aanvaard.

M.A.A.M. Mulders

Venray

Verplicht nieuwe scholen niet tot denominatie

De economen Aenneli Houkes-Hommes en Michiel Landman pleiten voor meer en vooral eerlijker concurrentie in het voortgezet onderwijs (Opinie&Debat, 24 maart).

Binnen ons duale onderwijsbestel kunnen echter alleen nieuwe scholen worden gesticht op basis van een erkende denominatie: katholiek, protestants-christelijk en algemeen bijzonder aan de ene kant, of openbaar onderwijs aan de andere kant. Als we ook tegemoet willen komen aan onze seculariserende samenleving, dan moet je dus niet alleen de vestigingsregels aanpassen. De nieuw te stichten school zou in het voorbeeld van Houkes-Hommes en Landman een daltonschool zijn, als deze er geen denominatie bij zou krijgen vanuit een archaïsch principe van gedwongen winkelnering.

De oplossing zou kunnen zijn om naast het duale bestel een derde weg toe te staan, met de mogelijkheid om ook zonder denominatie een school te stichten. Dan wordt het helemaal een eerlijke concurrentie tussen scholen, maar ook tussen een verouderd duaal bestel en de nieuwe derde weg. Het tast misschien de machtsbasis van huidige schoolbesturen aan, maar biedt ook kansen. May the best road win.

Bert-Jan Kollmer

Directeur-bestuurder Vereniging Openbaar Onderwijs

Mijn opnames waren niet prikkelvrij

In ‘In het bijzonder’ van 26 maart worden de uiterlijke kenmerken van een crisisopvang in Amsterdam beschreven. Helaas wordt direct een waardeoordeel aan de observaties gekoppeld:100 procent prikkelvrij, 100 procent hufterproof.

Hoewel de uiterlijke kenmerken van meubilair en omgeving misschien geen prikkels teweeg brengen, brengt de patiëntenpopulatie op een crisisopvang dit echter des te meer. Zelf ben ik halverwege de jaren tachtig en in 2006 herhaaldelijk (gedwongen) opgenomen geweest op een crisisafdeling. De ene keer met een suïcidale depressie, de andere keer met een manische depressie. Wat juist 100 procent prikkels geeft, is de diversiteit aan ziektebeelden op de afdeling. Vooral bij depressiviteit, maar ook bij manieën is een prikkelarme, vriendelijke omgeving gewenst. Ik heb ondervonden dat er in twintig jaar weinig is veranderd in denkbeelden over de organisatie van crisisopvang.

Veel van de psychiatrisch verpleegkundigen op de afdeling voldoen bovendien meer aan de beschrijving van portier Mark in het artikel, dan aan de beschrijving van verpleegkundige Truus (de uitzonderingen daargelaten). Het gevolg is dat je als cliënt ook meer behandeld wordt als hufter dan als mens met een ziekte.

A.C.J. Snethlage-Mijnlieff

Den Haag