Sancties kunnen Iran 50 miljard dollar kosten

Iran kan te maken krijgen met halvering van zijn olie-inkomsten. De belangrijkste afnemers nemen stappen om hun invoer van ruwe olie uit de Islamitische Republiek te verminderen tegen de achtergrond van verscherping van sancties door het Westen. Als Iran lagere prijzen moet accepteren voor de olie die het wel weet te verkopen, dan kan het binnenkort in het nauw raken.

Vorig jaar haalde Iran 100 miljard dollar (70 miljard euro) aan olieopbrengsten binnen, uitgaande van export van 2,5 miljoen vaten per dag en een gemiddelde prijs van een vat Brent-olie van 111 dollar. Dat is ongeveer 20 procent van het bruto nationaal product en 80 procent van overheidsinkomsten, op basis van ramingen van het Internationaal Monetaire Fonds voor 2011.

Volgens het International Energy Agency kan de olie-export van Iran door de sancties dalen met 1 miljoen vaten per dag, ofwel 40 procent, vanaf medio 2012. Dan gaat het embargo van de Europese Unie in, evenals de Amerikaanse sancties tegen derde landen die hun invoer uit Iran niet aanmerkelijk terugdringen. Het Amerikaanse dreigement om centrale banken van landen die niet meedoen te isoleren, beweegt Aziatische landen er nu al toe om hun inkoop te verminderen. Een afname van 10 á 20 procent aan uitvoer naar deze landen lijkt aannemelijk.

Ervan uitgaande dat de olie-export van Iran vermindert met 1 miljoen vaten per dag en dat het de rest kan verkopen voor 125 dollar per vat, dan lopen de olieopbrengsten tot medio 2013 met een derde terug. De werkelijke daling kan nog veel groter zijn. Het is onduidelijk of Iran al korting verleent op zijn ruwe olie, maar analisten menen dat dat noodzakelijk zal zijn, omdat sancties betaling zullen bemoeilijken.

Volgens een peiling van Reuters komt de gemiddelde prijs van een vat Brent-olie in 2012 uit op 115 dollar. Als Iran een korting van 20 procent moet geven op die prijs, en in staat is om 1,5 miljoen vaten per dag te verkopen, dan zouden de opbrengsten halveren tot 50 miljard.

Zelfs zonder korting kan het resultaat hetzelfde zijn als de olieprijs daalt, of als de VS ook na juli druk blijven uitoefenen op afnemers om hun import te verminderen. Mogelijk kan Iran sancties omzeilen via de ondoorzichtige vervoerssector. Maar als de sancties afnemers afschrikken, zal dat een zware klap zijn voor de financiën van Teheran.

Vertaling Frank Kuin