Column

‘Omroep Maxim’ laat zien hoe televisie werkt

‘Omroep Maxim’ (VPRO) met Annie en Bert van de Cactusoase.

Ook in het tweede seizoen van Omroep Maxim (VPRO) vergast Maxim Hartman de avontuurlijke kijker op televisie die heel absurd wordt gevonden. In een net jasje over zijn blote bast presenteert hij de saaiste spelletjes, zoals mikado en gisteren ‘De tijd tikt’. Daarin moeten een mannelijke en een vrouwelijke kandidaat om de beurt een schaakklok indrukken, totdat aan een van beide kanten het vlaggetje valt.

Er zijn pikante archieffilmpjes en er is blootyoga. En Maxim voert een merkwaardig interview met Annie en Bert, eigenaren van de Cactusoase in Ruurlo („dat is bij de Duitse grens”).

Annie draagt een kleurrijke poncho en een rode cowboyhoed, Bert een schipperstrui en een grijze baard. Ze leggen het verschil uit tussen de aloë en de agave en vertellen de cameraman waar hij moet gaan staan.

Hartman is niet zo vilein en destructief als Wim T. Schippers soms kon zijn, en ontbeert de hypocrisie van Man bijt hond (NCRV), waarin ten onrechte wordt gesuggereerd dat de makers echt geïnteresseerd zouden zijn in de opvattingen en hobby’s van ‘gewone mensen’. Omroep Maxim laat geen misverstand bestaan: die mensen dienen alleen als amusement voor kijkers die zelf nooit een rode cowboyhoed zouden opzetten.

In de rubriek ‘Voorkennis TV’ vraagt interviewer Hartman per definitie naar de bekende weg. En wee het gebeente van de ondervraagde die een ander antwoord geeft dan wat de redactie heeft voorgeproduceerd. Dan wordt het juiste antwoord ingefluisterd en de vraag opnieuw gesteld.

Zo confronteert Maxim ons op onaangename wijze met de vraag wat er nu eigenlijk raarder is: dit of de ‘normale’ televisie?

De graagte waarmee De wereld draait door, PowNews en Pauw & Witteman zich wierpen op de als feit gepresenteerde zelfmoord van een 13-jarig meisje omdat ze op internet als ‘banga’ (slet) was aangeduid, is dat normale televisie? Gelukkig werd het bericht in Pauw & Witteman vakkundig als hype gefileerd door meidencultuurexpert Linda Duits, die openlijk betreurde dat ook dit programma er weer aandacht aan besteedde.

Waar die sensatiezucht in combinatie met nauw verhulde minachting voor niet-bekende Nederlanders uiteindelijk toe kan leiden, zagen we woensdag in de documentaire Dead Men Talking (VPRO).

Nog fascinerender dan de televisieshow die Chinese ter dood veroordeelden vlak voor de executie interviewt, vond ik de persoonlijkheid van presentatrice Ding Yu.

Ze fingeert emotie, maar is meer bezig met haar make-up dan met haar gesprekspartners. Een door iedereen verstoten homoseksuele moordenaar wil haar vlak voor zijn dood een hand geven. Die vindt ze te vies, zegt ze, en raakt alleen even zijn vingertop aan.