Maker BlackBerry gaat zich weer toeleggen op de zakelijke markt

Het Canadese Research in Motion dreigt het af te leggen tegen Apple en Google. Het gaat nu proberen de zakelijke klant terug te winnen. Maar alle opties blijven open: ook de verkoop van het bedrijf.

Blackberry’s zijn populair onder tieners vanwege het gratis messenger-systeem Ping, waarmee gebruikers elkaar tekstberichten kunnen sturen.

Door onze redacteurenen

Opnieuw dwingen Apple en Google een gerenommeerde telefoonfabrikant op de knieën. Nadat vorig jaar Nokia de moed opgaf om zelfstandig de iPhone en Android-smartphones te bestrijden, verandert nu BlackBerry-maker RIM van koers. Thorsten Heins, de nieuwe topman van het Canadese bedrijf, vertelde gisteren aan analisten dat het zich wil toeleggen op de zakelijke markt.

Research in Motion (RIM) was tien jaar geleden de grondlegger van mobiele e-mail, maar ziet zijn verkoopcijfers teruglopen. De reden: RIM verzuimde te lang een toestel uit te brengen dat zich kan meten met nieuwe concurrenten met een aanraakscherm.

Zakelijke klanten schakelden de laatste jaren massaal over op andere merken smartphones die meer software (apps) bieden; zowel voor professionele toepassingen als privégebruik. In de zakelijke markt kreeg RIM ook technische tegenvallers te verduren, zoals een paar langdurige storingen in het onverwoestbaar geachte netwerk en buitenlandse overheden die toegang eisten tot BlackBerry-berichten. Ook een tablet-pc op basis van het merk BlackBerry werd geen succes.

De BlackBerry-telefoon werd ondertussen goedkoper om marktaandeel te behouden. Iets soortgelijks gebeurde destijds bij Nokia-toestellen. In Nederland is de BlackBerry erg populair onder jongeren die goedkoop zogenoemde Ping-berichten willen versturen via het BlackBerrynetwerk. Ook dat is geen unieke eigenschap meer, omdat applicaties als WhatsApp hetzelfde bieden op alle typen telefoons.

RIM zit in de problemen, erkende topman Heins gisteren op een bijeenkomst voor analisten. Waar mogelijk wordt de productie van toestellen uitbesteed. Het bedrijf gaat zich toeleggen op zakelijke, betrouwbare e-mail en een groot marktaandeel in de consumentenmarkt heeft niet langer de hoogste prioriteit.

Dat geeft mogelijkheden voor het Microsoft-Nokia-consortium dat met Windows Phone juist wel via consumenten een positie wil veroveren ten opzichte van Apple en Google. Ondanks aanhoudende geruchten heeft Microsoft nog geen openbaar bod op RIM uitgebracht. Maar een intensieve samenwerking met RIM, net als tussen Microsoft en Nokia, komt dichterbij nu de Canadezen hun ambities voor de consumentenmarkt laten varen.

RIM gaat alle „strategische mogelijkheden” bestuderen. Daarbij zullen ook uitbesteding van de productie van toestellen, samenwerking met partners en mogelijk zelfs de gehele of gedeeltelijke verkoop van het bedrijf worden overwogen.

Dat heeft Heins gisteren gezegd bij de presentatie van tegenvallende kwartaalcijfers. Hoewel een overname van het bedrijf, dat sinds vorig jaar 75 procent van zijn marktwaarde heeft verloren, „niet de voornaamste koers is die we nastreven”, liet Heins alle mogelijkheden open.

Heins, die eind januari is aangewezen als de man die RIM moet redden van een ondergang, deed zijn uitspraken op de dag dat zijn voorganger Jim Balsillie, die jarenlang aan het hoofd stond van RIM, opstapte als lid van de raad van commissarissen. Dat wordt gezien als indicatie van diepe onenigheid over de koers.

Voor het vijfde opeenvolgende kwartaal vielen resultaten lager uit dan de ramingen. RIM boekte 4,2 miljard dollar aan omzet, een daling van 19 procent ten opzichte van het vorige kwartaal, en aanmerkelijk minder dan het minimum van 4,6 miljard dollar dat was voorspeld. RIM verkocht wereldwijd 11,1 miljoen BlackBerry’s in de drie maanden tot begin maart. Dat was net binnen de band van 11 tot 12 miljoen die het had geraamd, maar een daling met 21 procent ten opzichte van het vorige kwartaal. Afgezien van bijzondere posten boekte het bedrijf een winst van 418 miljoen dollar, vergeleken met 934 miljoen in dezelfde periode een jaar eerder.

Bovendien kondigde Heins het ontslag aan van diverse toplieden, onder wie technologisch directeur David Yach en operationeel directeur Jim Rowan. En het bedrijf geeft voortaan geen ramingen meer over verkoop en omzet – wat wordt geïnterpreteerd als een aanwijzing dat er meer tegenvallende kwartalen en onzekere tijden voor de boeg liggen.

Toch was er bij de presentatie een essentieel verschil met de afgelopen kwartalen. In tegenstelling tot het voormalige, tweekoppige bestuur van RIM, bestaande uit Balsillie en oprichter Mike Lazaridis, liet Heins het na om de tegenvallers te wijten aan een kortstondige gril. Van Heins geen zonnige voorspelling dat alles vanzelf weer goedkomt als het bedrijf maar stug doorgaat met de productie van nieuwe BlackBerry’s.

Hij kan ook nauwelijks anders, want de marktomstandigheden zien er somber uit. Hoewel het aantal gebruikers het afgelopen kwartaal een recordhoogte heeft bereikt van 77 miljoen, is het wereldwijde marktaandeel van BlackBerry het afgelopen jaar teruggelopen van 14 tot 8 procent. Met name op de belangrijkste markt, de VS, blijft BlackBerry terrein verliezen aan de iPhone. RIM doet het weliswaar goed doet in opkomende markten, waaronder Zuidoost-Azië en Latijns-Amerika, maar ook daar stagneert de groei.

Heins vestigt de meeste hoop op het langverwachte nieuwe besturingssysteem, BlackBerry 10. Die software moet BlackBerry in staat stellen om de definitieve sprong te maken van een mobiele e-mailer naar een veelzijdig mobiel zakcomputertje.

De lancering van het besturingssysteem is al diverse malen uitgesteld. Heins hield gisteren vol dat BB10 „later dit jaar” op de markt zal worden gebracht. De consensus is dat het bedrijf het zich niet kan veroorloven die deadline te missen.