Kom mee, en laat die badmeesters maar spartelen

Marita de Sterck: Niet zonder liefde. Querido, 165 blz. € 13,95 15+

Al maanden zijn Arjun en Juma een koppel, maar telkens stelt zij het moment uit waarop ze er thuis over zal vertellen. Hij brengt het weer ter sprake, in de beginscène van Niet zonder liefde op het Antwerpse Centraal Station, maar Juma vlucht. De nieuwe jeugdroman van Marita de Sterck is geconstrueerd als een achtervolging, waarin de houdingen van de twee jongeren doorklinken. Zij vlucht per metro. Hij, claustrofobisch, volgt de metrolijn bovengronds, rennend als een razende, over alle hindernissen heen springend.

Thuis is het een ‘permanente puinhoop’, ze komen uit gebroken gezinnen en hun ouders maken het de kinderen ingewikkeld een relatie aan te gaan. Maar Arjun wil het zwijgen niet laten voortduren. Zoals Marita de Sterck het hem laat zeggen: ‘Laten we springen en zwemmen. De pot op met die badmeesters van ons. Laat die maar spartelen.’ Niet zonder liefde bevat veel van dat soort ver doorgevoerde beeldspraak, te veel. ‘Een euro voor je gedachten,’ schrijft De Sterck, terwijl de boodschap ook was overgekomen met: ‘Waar denk je aan?’

Het is mooischrijverij die Niet zonder liefde een afstandelijke roman maakt: de geconstrueerdheid spat er vanaf. Dat knaagt wanneer blijkt dat Arjuns donkere huidskleur geen functie heeft, wat de typeringen van hem als ‘zwarte prins’ wel hadden geëist.

Het lijkt erop dat De Sterck een hippe grotestadsroman wilde schrijven, terwijl haar liefdesverhaal-van-alle-tijden zich evengoed buiten Antwerpen had kunnen afspelen.

Op de lege wegen van Australië bijvoorbeeld, waar Steven Herrick zijn roman Zwartgelakte nagels situeerde. Herricks eerdere jeugdromans waren prozagedichten die de bladzijden grotendeels wit lieten met weinig woorden, zinderend van suggestie. Zwartgelakte nagels is bladzijdenvullend proza en daardoor wat onnadrukkelijker, maar tussen de regels broeit er van alles. De jonge James heeft net zijn ouderlijk huis verlaten om honderden kilometers verderop aan zijn baan als leraar te beginnen en pikt onderweg een liftster op, Sophie. Beide hebben verledens die hun toekomst in de weg zitten, en net als in De Stercks roman heeft het te maken met verstoorde familierelaties. Schrijnend is hoe James’ ouders hem onbedoeld belet hebben zelf keuzes te maken, bitter is hoe Sophie geen moeder meer had bij wie ze haar verhaal kwijt kon.

Daarvoor vinden James en Sophie tijdens de roadtrip elkaar en zo komt het toch nog goed – de afloop van De Sterck biedt weer meer ruimte voor suggestie. Ze eindigt met Schopenhauers parabel over stekelvarkens: dicht bijeen hebben ze het lekker warm, maar prikken ze zich ook aan elkaars stekels.

Steven Herrick: Zwartgelakte nagels. Vert. Tjalling Bos. Lemniscaat, 180 blz. € 16,50 15+