Koch bij Selexyz, Nietzsche bij De Slegte. Misschien wel in één pand

De liefhebber die eens goed de tijd wil vergeten in de Amsterdamse boekentempel Selexyz Scheltema staat tegenwoordig twee keer zo snel weer buiten. Veel kasten zijn nog maar half gevuld en de trucs om ze vol te laten lijken zijn onderhand uitgeput. Het bedrijf, waarvan de holding dinsdag failliet is verklaard, houdt uit geldgebrek steeds krappere voorraden aan.

De kracht van de vijftien enorme Selexyz-boekhandels in de grote steden was altijd het rijke assortiment. Hier kon de lezer terecht voor populaire titels én specialistische werken. Nu vallen bij Scheltema aan het Amsterdamse Koningsplein vooral de grote stapels bestsellers op. Bij de ingang liggen tafels vol met de nieuwste romans van auteurs als Robert Vuijsje en Herman Koch, dezelfde stapels die de klant kan vinden bij de AKO en de Bruna.

Het zijn de gespecialiseerde afdelingen waar de gaten vallen. Filosofie en klassieke talen zijn maar halfvol. Het rijtje Nietzsche is nog zo’n dertig centimeter lang. Om de leegte bij poëzie te vullen, is de nieuwe uitgave van de verzamelde gedichten van Wislawa Szymborska over een hele plank breed uitgestald. De afdeling misdaadromans heeft op ooghoogte een plank Tom Clancy en een plank Elizabeth George. Hier lijken de bovenste planken uit de kasten verwijderd. Bij de literatuur wordt een plank gevuld met Caesarion van Tommy Wieringa en een met de verzamelde columns van Sylvia Witteman.

Vorig najaar probeerde Selexyz meer klanten naar de winkels te trekken door ook Lego te gaan verkopen en cd’s en dvd’s van muziekhandel Fame. Maar de ene tafel met cd’s en dvd’s biedt een sleetse aanblik: er liggen wat Harry Potters en klassieke platen van bands als R.E.M. en The Police. Er zijn nul nieuwe uitgaven.

Op één afdeling zijn de kasten helemaal leeggehaald. Daar hangen nu portretten van schrijvers voor. De bovenste verdieping werd verhuurd aan een museum voor optische illusies, maar dat is alweer vertrokken. De verdieping is nu afgesloten.

De bewindvoerder van Selexyz onderhandelt met die andere keten van hele grote boekhandels: De Slegte. Dat bedrijf zou een voorsprong hebben op de andere twee (onbekende) overnamekandidaten. Het idee is om De Slegte te laten intrekken bij Selexyz en zo de huurkosten voor beide bedrijven te drukken.

Misschien kunnen ze elkaar goed aanvullen, het wat chiquere Selexyz en de uitgebreide tweedehands- en ramsjcollectie van De Slegte. De vestiging aan de Kalverstraat biedt in elk geval titels die bij Scheltema niet te vinden zijn. Hier krijg je bijvoorbeeld een vijf jaar oud boek over prinses Máxima voor 2,50 euro, en voor hetzelfde bedrag een pocketuitgave van Forsters A room with a view. De uitgebreide afdeling filosofie loopt goed, ook via de webwinkel.

Wat clientèle betreft zijn de bedrijven geen echte concurrenten, denkt Slegte-verkoper Marc de Jong. „Mensen komen bij ons zoeken wat ze elders niet kunnen vinden. Een vaste klant van Selexyz komt niet opeens naar ons als het economische crisis is en hij minder te besteden heeft.”

Bij de inkoop van nieuwe titels kunnen ze elkaar waarschijnlijk goed aanvullen, denkt de boekverkoper. „Ieder heeft zijn eigen contacten met uitgeverijen.” Daar kunnen beide bedrijven profijt van hebben. In de Kalverstraat liggen bijvoorbeeld stapels Nietzsche bij de kassa.