Column

Gerrit, tik jij anders even iets

De wereld was te klein, twaalf maanden geleden. Het was vre-se-lijk! De omzet van de Boekenweek lag volgens boekhandelaren tussen de vijf en tien procent onder die van een jaar eerder. Een geschenk van Kader Abdolah – een straf om te lezen, wie had dát verzonnen?

Tom Lanoye was de Vlaming die alles goed moest maken – en die iedereen blij maakte: mooie recensies, een prachtige avond in Carré en indrukwekkende optredens. Het ‘hysterisch enthousiasme’ waarmee Lanoye had gezegd zich in de Boekenweek te storten, maakte zich in rap tempo van het hele land meester.

Behalve dan toch van de cijfers, want die komen ruim onder het Rampjaar 2011 terecht. De eerste week bleef steken op min 10 procent, wat de directeur van de CPNB deed zeggen dat het resultaat ‘boven verwachting’ was, omdat de boekenmarkt in januari en februari zo’n 15 à 20 procent achter vorig jaar aankachelde. Wat ook hetzelfde bleef als vorig jaar is dat de organisatie de cijfers nog een keer aan het narekenen is voor ze naar buiten mogen.

Zo is de Boekenweekauteur als de trainer van een kwakkelende voetbalclub: als je hem vervangt, verbetert de sfeer, maar blijven de resultaten gelijk. De volgende geschenkschrijver moet in elk geval bekend zijn in Vlaanderen, om de nu opengebroken markt niet meteen te sluiten. Maar natuurlijk niet nóg een Vlaming – er zijn grenzen.

De usual suspects hebben een grote lezerskring zonder ooit een Boekenweekgeschenk te hebben geschreven: Margriet de Moor, Jeroen Brouwers, Jan Siebelink, Jessica Durlacher, Herman Koch, Tommy Wieringa. De CPNB zal wel een jonkie willen, wat de kansen van Brouwers, De Moor en Siebelink kleiner maakt.

De research: Op het Boekenbal beweerde Ernest van der Kwast dat hij het wel wist, maar niet was. Van der Kwast verzint zo veel dat hij veilig de waarheid kan zeggen zonder dat iemand hem gelooft. Dus: hij treedt op met Wieringa en Jaap Scholten. En: Tommy Wieringa schreef met Joe Speedboot hét vriendschapsboek van de laatste tien jaar, maar werd niet gevraagd voor het Boekenweekessay van dit jaar. Waarom niet? Had hij iets belangrijkers te doen?

Het schijnt dat de CPNB vroeger tegen de Boekenweekauteur zei dat als de naam uitlekte, er meteen een ander gevraagd zou worden. Zou dan straks bij Gerrit Komrij de telefoon gaan, met de vraag of hij deze zomer nog een boekje kan tikken?