Broodmes dat niet molt

Broodmes van 37 centimeter.

Hoezeer mode verandert. Het hotelontbijt. In menig hotel kunnen gasten tegenwoordig zelf koffiezetten. Dat wil zeggen: ze vragen een machine iets voor hen te maken. In de ontbijtzaal met zo’n koffieautomaat die bonen maalt en daar dan koffie van zet, is een gesprek onmogelijk. De koffiemolen maakt lawaai.

Nieuw ook in hotels, en mogelijk afgekeken van Scandinavische, is het hele brood. In Noorwegen, maar ook op IJsland, is het gewoon en hotels van de Scandinavische keten Radisson Sas introduceren het hele brood ook zuidelijker. Gasten snijden zelf hun boterhammen. Het had een tiental jaren geleden in een Nederlands hotel makkelijk armoedig gevonden kunnen worden. Ben je er eens uit, moet je toch nog zelf je brood klaarmaken. Inmiddels is het extra bijzonder. Ook omdat het voor veel gasten de eerste keer in hun leven is dat ze brood snijden. Dat doet sinds 1957 de bakker.

Over het hotelbrood ligt een witte doek. Wie brood snijdt, moet het brood met een hand vasthouden. Veel vreemde warme handen, zo uit bed op het brood, dat smaakt niet. Daarvoor is de doek. En dan is er het broodmes.

Er is nog iets nieuw in de mode, in elk geval in eethuisjes in Amsterdam. Grof schaften. Geen broodjes, maar onbehouwen dikke hompen brood met iets erop en altijd ook een blaadje rucola.

Die hompen, het zou aan het broodmes kunnen liggen. Dat deugt niet. Zoals het broodmes in hotels. Een kreng van een tientje met tanden. Nooit wordt langer dan een tel stilgestaan bij een broodmes, als het maar tanden heeft, het doet er niet toe wat voor tanden. Iedereen heeft zich er al sinds zijn jeugd, toen brood snijden thuis nog doodgewoon was, bij neergelegd dat het mes het brood molt en dat flinterdunne boterhammen snijden niet kan.

Het broodmes van Gero Zilmeta van mijn ouders deed zijn werk niet behoorlijk, maar we hadden het nu eenmaal. Iedereen in de straat had een beroerd broodmes. Ik dacht dat het zo hoorde.

Tot ik het broodmes van Giselheid Herder in Solingen ontmoette. De Grandmoulin. Een ontwerp van Frau Herder uit 2003, geïnspireerd op een mes waarmee in Nederlandse koloniën suikerriet werd geoogst. Het is een groot brutaal mes met scherpe tanden, brede scherp geslepen bogen tussen de tanden en een goed in de hand liggend heft. Gloeiende spijt dat ik het niet veel eerder heb ontdekt. Wat een geweldig broodmes. Het snijdt met het grootste gemak door de stevigste korst en kan ook flinterdunne boterhammen snijden. Een forse investering, 160 euro (zie www.solingen-shop.de). Maar weet dat het puur handwerk is, een uniek kunstwerk in de keukenla. Je wordt er met genoegen elke ochtend weer voor wakker.