Warenhuizen claimen groei in barre crisistijd

De economische crisis en het dalend consumenten vertrouwen lijken voorbij te gaan aan Hema en V&D. Beide warenhuizen zagen de omzet groeien in 2011 en zijn optimistisch over 2012.

‘Dalend consumentenvertrouwen’, ‘uitdagende marktomstandigheden’, ‘sterk gestegen grondstofprijzen’ en ‘wederom afnemende non food retailbestedingen’. En toch publiceerden zowel de Hema als de V&D de afgelopen dagen vrolijke berichten.

Beide warenhuizen, ooit onderdeel van retailconcern Maxeda en daarvoor van het beursgenoteerde VendexKBB-concern, zagen in 2011 hun inkomsten groeien en zijn over hun nabije toekomst tamelijk optimistisch. Maxeda, zelf in handen van een consortium van private-equityfinanciers, wist sinds het van de beurs halen van Vendex KBB dat bedrijf vakkundig op te knippen en per formule door te verkopen.

Hema, dat in 2007 in handen kwam van het Britse Lion Capital kwam afgelopen dinsdag met de meest gedetailleerde cijfers. De netto-omzet steeg, „net als in 2010”, met 3 procent tot 1,15 miljard euro. In alle drie productgroepen die bij de Hema te koop zijn – mode, hardware en food – liet de winkelketen „duidelijk meer groei zien dan de markt”, met name op de voedingsafdelingen.

Ook V&D, twee jaar geleden door Maxeda verkocht aan de Amerikaanse investeringsmaatschappij Sun Capital, zegt dat het marktaandeel „sterk” is gegroeid. Het bedrijf „groeit voorspoedig in de meeste productgroepen”. Verifiëren is lastig, want V&D noemt in zijn gisteren uitgebrachte persbericht alleen een hard omzetcijfer van de webshop vd.nl (een groei van 80 procent tot 27 miljoen euro).

Op het gebied van mode beweert V&D een marktaandeel te hebben veroverd van 3,6 procent. In de categorie non-fashion bedraagt het marktaandeel inmiddels 5 procent. Beide afdelingen groeiden harder dan de markt, die volgens het bedrijf 3 procent is gedaald.

Over winstgevendheid is V&D zwijgzaam, net als over de prestaties van de horecadochter La Place – onder de vorige eigenaren de grote winstmaker van het concern.

Na jaren van forse verliezen wist Hema in 2011 weer winst te maken. De netto winst bedroeg 11,4 miljoen euro, tegen verliezen van ruim 18 miljoen in 2009 en 2010. Het herstel van winstgevendheid komt niet door een verbeterde bedrijfsvoering, maar met name door het herstructureren van de schuldenlast. Eigenaar Lion Capital, dat verkoop van de winkeldochter vorig jaar zag mislukken, heeft de rentelast voor het winkelbedrijf aanzienlijk verlicht. Het heeft een deel van de aandeelhouderslening (waarmee de overname in 2007 was gefinancierd) omgezet in aandelen. Daarnaast wist Hema 10 miljoen euro af te lossen op de bestaande bankschuld en werd het rentepercentage daarop verlaagd. Per saldo daalden de financieringslasten van Hema vorig jaar met bijna 22 procent tot 83,7 miljoen euro.

Operationeel draaide Hema vorig jaar niet heel veel beter dan in 2010. Het operationele resultaat lag net als het jaar ervoor op iets meer dan 155 miljoen euro. De bruto winstmarge daalde licht tot 13,5 procent.

Hema en V&D benadrukken dat de lastige economische omstandigheden geen reden zijn om te bezuinigen. Beide bedrijven zeggen door te gaan met investeren. V&D onder meer met twee nieuwe vestigingen en een nieuwe distributiecentrum en de export van het V&D kinderlabel naar Duitsland. Hema heeft al belangrijke uitbreidingen achter de rug. Vorig jaar werd 57 miljoen geïnvesteerd, onder andere in de opening van twee vestigingen in Frankrijk.

Ook voor dit jaar zijn de bekendste warenhuizen van Nederland optimistisch. V&D verwacht „de snelste groei in omzet van de afgelopen vijf jaar in vergelijking met de markt”, waarbij de inkomsten van de internetwinkel zelfs „wederom” zullen verdubbelen. En Hema denkt dat de te verwachten „verdieping” van de crisis juist kansen biedt. „Consumenten zullen nog meer behoefte hebben aan een winkel waarop ze altijd kunnen vertrouwen [...] met producten van goede kwaliteit en met een lager prijs.”