Vaders

In eetcafé De Smeltkroes op de Bijlmerdreef: een man prikt in de brede borst van muzikant en docent Orville Breeveld (34) en zegt: „Als vader heb je altijd een plicht naar je kind toe!”

Het is geen terechtwijzing. De man wil slechts duidelijk maken dat hij onderschrijft wat Breeveld verkondigt via zijn stichting Vitamine V(aders): zwarte mannen moeten hun kinderen niet in de steek laten, maar er voor hen zijn als vader.

„Het vaderschap is een voorrecht”, zegt Breeveld, zelf vader van twee jongetjes. En ook: „Een kind is een wandelende bv. Als jij er goed in investeert, dan krijg je 100 procent rendement uitgekeerd.”

Achter ons zit een groepje zwarte jongens. Een van hen gebruikt zijn telefoon als stereotoren en laat iedereen meegenieten van zijn rapmuziek.

„Kijk, dat haat ik nou”, zegt Orville. „Ik ben old school. Zoiets doe je niet in het openbaar. Een kwestie van goeie opvoeding.”

Op 13 april organiseert Orville met Vitamine V(aders) een bijeenkomst om de relatie tussen het recente geweld in de Bijlmer – twee schietpartijen in een week – en vaderlijke opvoeding te bespreken. Ik zou het verband niet zo snel durven leggen, maar voor Orville is het evident.

„Iedereen heeft een ander verhaal, maar wat altijd terugkeert is het ontbreken van een vader. Dat is de eerste en grootste afwijzing in hun leven. Afwijzing leidt tot een gebrek aan vertrouwen en dat weer tot een gebrek aan respect. En als je niemand vertrouwt en respecteert, dan word je een tikkende tijdbom.”

De makkelijkste duiding van het geweld in de Bijlmer gaf korspchef Bernard Welten in 2009, het jaar dat Zuidoost 22 schietincidenten telde: „Het is blingbling en stoerdoenerij.”

Onderweg naar Breeveld telde ik een handjevol jongens die wat goedkope bling om de nek hadden hangen en met trage gangstertred (beetje hinkend) over de Bijlmerdreef sjokte. De ventjes achter mij in De Smeltkroes luisterden naar muziek die uiteraard ging over „bitch ass motherfuckas” die volgepompt moeten worden met lood.

Orville gelooft dat er iets voorafgaat aan de stoerdoenerij: „Met dat agressieve gangsterimago – grommende pitbull aan een halsband, rijden op een Holleeder-scooter – proberen ze hun geknakte zelfvertrouwen te verbergen.”

In een café even verderop de Bijlmerdreef, daar zitten ze volgens Breeveld, de vaders die hun kinderen in de steek laten omdat ze zelf nooit een vader hebben gehad die als goed voorbeeld kan dienen. Wie zie je allemaal voorbijlopen als je kort halt houdt voor het café? Veel zwarte moeders, met aan hun hand een koter.

Orville: „Ik ben ook zonder vader opgegroeid, maar gelukkig had ik een sterke broer die zijn rol overnam. De eerste zestien jaar van mijn leven woonde ik in Houten, waar ik als zwarte jongen in de minderheid was. Veel blanke klasgenoten groeiden wel op met een vader thuis. Ik heb dus gezien welke waardevolle rol een vader in het leven van kinderen kan spelen. Hun zelfvertrouwen is enorm, ze voelen zich niet afgewezen door een ouder.”