Tijdgenoot van ‘Lucy’ klauterde van tak naar tak

Antropoloog Stephanie Mellilo laat een middenvoetsbeentje zien dat is opgegraven in Ethiopië. Foto The Cleveland Museum of Natural History / Yohannes Haile-Selassie

Tegenwoordig staat onze grote teen keurig in het gelid, maar dat was niet altijd zo. In Ethiopië zijn 8 fossiele voetbeentjes gevonden van een voet waar de grote teen van naar buiten stak. Een aanwijzing dat de eigenaar van deze voet goed kon klimmen. Een eindje verderop trok ‘Lucy’ al op twee benen door de savanne.

De uitstekende teen was voor een gedeelte opponeerbaar zoals een duim. Dat is handig bij het klimmen en klauteren - chimpansees en gorilla’s hebben zulke klimtenen, net als onze vroegste voorouders. Pas toen zij rechtop gingen lopen verschoof de grote teen naar zijn huidige plek, evenwijdig met de andere tenen.

De gevonden voetbeentjes zijn ongeveer 3,4 miljoen jaar oud, toen dit gedeelte van Ethiopië nog nat en groen was. Rond diezelfde tijd liep Australopithecus afarensis (‘Lucy’) dus al rechtop op de savanne. De twee mensapen hebben dus een poos naast elkaar geleefd.

Bruce Latimer, één van de onderzoekers die de fossielen beschreef, legt in een YouTube-fimpje uit waarom de voetbeentjes zo belangrijk zijn:

De voetbeentjes hebben nog het meeste weg van de botten in een gorillavoet, vindt Latimer. Nu kunnen gorilla’s wel een kort eindje lopen zonder hun knokkels te gebruiken, maar het ziet er toch een beetje onbeholpen uit:

Misschien banjerde de tijdgenoot van Lucy op dezelfde onhanidge wijze door de prehistorie.

Lees vanmiddag een uitgebreid artikel over de Ethiopische vondst in NRC Handelsblad. Of lees het artikel in de digitale editie (alleen voor abonnees).