Syrië centraal op historische top Arabische Liga in Bagdad

De lege stoel van de Syrische afvaardiging bij de Arabische Liga. Syrië is geschorst als lid van de Liga vanwege het geweld dat het regime al maanden gebruikt tegen zijn eigen bevolking. Foto AP / Karim Kadim

Voor het eerst in tientallen jaren vindt er vandaag een top van de Arabische Liga plaats in de Iraakse hoofdstad Bagdad. De crisis in buurland Syrië staat centraal op de top, hoewel de Arabische landen sterk van mening verschillen over hoe een oplossing gevonden kan worden.

Bagdad is gebarricadeerd voor de eerste Arabische topconferentie in de stad sinds voorjaar 1990, enkele maanden voor Saddam Hussein het buurland Koeweit bezette. Tienduizenden militairen en agenten zijn opgetrommeld, straten afgesloten en wegversperringen uitgebreid om terroristen de pas af te snijden. De maatregelen zijn niet voor niets: terreur eist elke maand honderden levens. Vorige week nog ontplofte een bom bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, vlakbij de Groene Zone waar de top plaatsheeft.

Organisatie top overwinning Irak, maar veel leiders blijven weg

Irak wil met deze top bewijzen dat het weer helemaal terug is in de Arabische wereld. Saddams Irak was sinds de bezetting van Koeweit een paria, en na de Amerikaans-Britse invasie van 2003 verdween Irak helemaal van de Arabische kaart. In december zijn alle resterende Amerikaanse militairen vertrokken – de Britten waren al weg – en daarmee is alle twijfel aan de Iraakse onafhankelijkheid verdwenen.

Het organiseren van de topconferentie van de Liga mag voor Irak een prestigieuze zaak zijn, maar lang niet alle Arabische leiders komen vandaag naar Bagdad. De koning van Saoedi-Arabië en de vorsten van andere Golfstaten sturen lagere vertegenwoordigers. De conservatief-sunnitische Golfstaten gruwen van het Iraakse bewind, dat sinds de val van Saddam Hussein door de verachte shi’ieten wordt gedomineerd en waarmee de grote vijand Iran nauwe relaties onderhoudt.

Golfstaten willen af van Assad, Irak zocht recent juist toenadering

De kwestie-Syrië staat vandaag centraal in Bagdad. Westerse leiders verwijzen vaak naar het Arabische plan voor Syrië, dat met name oproept tot het onmiddellijke opstappen van president Bashar al-Assad, en suggereren daarmee Arabische eenheid. Maar in werkelijkheid zijn de Arabische landen verdeeld, schreef onze buitenlandredacteur Carolien Roelants deze week in NRC Handelsblad:

“De Golfstaten willen zo snel mogelijk af van Assad, in de eerste plaats om zijn bondgenoot Iran een zware slag toe te brengen. Gastheer Irak is erg bezorgd dat er na de val van Assad een conservatief-sunnitisch bewind in Damascus aan de macht komt en neemt een andere positie in. Welke invloed zou zo’n regime hebben op de sunnitische minderheid in Irak en wat zouden de gevolgen zijn voor de wankele Iraakse veiligheid? Daarom heeft premier Maliki de laatste tijd juist toenadering gezocht tot Assad. Irak kan het zich ook niet permitteren zijn vriend en grootste handelspartner Iran van zich te vervreemden.”