Onderhandelingen in Catshuis vandaag vroegtijdig afgebroken

Rutte, Verhagen en Wilders met hun secondanten aan de onderhandelingstafel in het Catshuis begin deze maand. Foto NRC / Maarten Hartman Rutte, Verhagen en Wilders met hun secondanten aan de onderhandelingstafel in het Catshuis begin deze maand. Foto NRC / Maarten Hartman

De onderhandelingen in het Catshuis zijn vandaag vroegtijdig afgebroken, omdat ze in een moeilijke fase zitten. Dat meldt de Rijksvoorlichtingsdienst.

De RVD liet aan het begin van de middag in een verklaring weten:

“Vandaag zijn de gesprekken eerder geëindigd. De onderhandelingen gaan door een moeilijke fase. Morgenochtend om 10.00 uur worden de beraadslagingen voortgezet.”

‘Ofwel strategie, ofwel inhoudelijk meningsverschil - kan groot worden’

Onze politiek redacteur Freek Staps over de ontstane situatie:

“Dit kan twee kanten opgaan. Ofwel het is strategie, om druk op elkaar te zetten. En vooral op Wilders, omdat hij niet wil bewegen op belangrijke thema’s. Ofwel ze hebben een inhoudelijk meningsverschil en dan kan het groot worden. Morgenochtend weten we meer, dan komen de onderhandelaars weer bijeen op het Catshuis. In dát geval is de vraag hoe snel ze er weer uitkomen.”

Volgens Haagse bronnen van de NOS zou Wilders vandaag hebben gedreigd een einde te maken aan de onderhandelingen. “Anderen” zouden hebben hem met succes hebben gevraagd er nog een nachtje over te slapen.

PVV nauwelijks bereid tot concessies - ‘onderhandelaars naar achterban’

Volgens bronnen van NRC Handelsblad gaat het opschorten van de besprekingen niet om enkele concrete bezuinigingen maar om de wil van de verschillende partijen eruit te komen. De afgelopen dagen werd al duidelijk dat gedoogpartner PVV nauwelijks bereid was tot concessies om de Nederlandse economie te hervormen. De bronnen rond de coalitie melden dat de onderhandelaars nu met hun achterban gaan praten.

Rutte en de vijf onderhandelaars zouden vandaag de langste onderhandelingssessie sinds het begin van de zogenoemde tussenformatie hebben. Ze begonnen om tien uur vanochtend te praten en zouden maximaal acht uur bijeen zijn.

D66-leider Pechtold noemt de gerezen situatie tegenover NRC Handelsblad “bijzonder” en wil toelichting van premier Rutte.

‘Partijen moeten bereid zijn in elkaars richting te bewegen’

NRC-redacteuren Tom-Jan Meeus en Erik van der Walle omschreven eerder waar de partijen het over eens moeten worden:

“Inhoudelijk proberen onderhandelaars in het Catshuis twee dingen te bereiken. Aan de ene kant: keihard bezuinigen op de korte termijn, zodat het begrotingstekort volgend jaar, in lijn met de eis van ‘Brussel’, daalt naar 3 procent. Aan de andere kant: structureel ingrijpen in de rijksuitgaven voor de langere termijn (‘hervormen’), zodat het tekort daarna verder daalt. Vandaar de brede roep om bezuinigen op zorguitgaven, hypotheekrenteaftrek en sociale zekerheid. Wat in de praktijk neerkomt op meer en hogere eigen bijdragen in de zorg, hogere belastingen, minder en lagere uitkeringen.

Deze ‘dubbelslag’ vergt dat alle partijen bereid zijn in elkaars richting te bewegen. Voor de PVV liggen vooral bezuinigingen op zorg en hypotheken moeilijk, anderzijds begonnen het CDA (én de werkgevers) de onderhandelingen met scepsis over de noodzaak al in 2013 een begrotingstekort van 3 procent te bereiken. Zij menen dat er rek zit in de eisen van Brussel en vinden langetermijnbezuinigingen van groter belang dan harde klappen in 2013. Die hebben immers het gevaar dat je de economie kapot bezuinigt, zoals Wientjes vóór de tussenformatie zei. In Buitenhof nam dezelfde Wientjes de draai die hij de afgelopen tijd binnenskamers, net als het CDA, al had genomen: hij accepteert alsnog dat onderhandelaars moeten uitkomen op een tekort van 3 procent in 2013. “