Niet de besparing, maar wanbeleid sloopt het Institut Néerlandais

Vanwege bezuinigingen moet het Institut Néerlandais in Parijs zijn taalafdeling en zijn debat- en literaire avonden opheffen, heet het. Dit is volstrekte quatsch. Het instituut wordt doelbewust kapotgemaakt met wanbeleid, stelt Rudi Wester.

Het eerbiedwaardige Institut Néerlandais in Parijs stevent af op zijn ondergang. De taalafdeling wordt opgeheven en de debat- en literaire avonden worden afgeschaft. Hoe ging het zo fout?

Niet door de bezuinigingen, zoals het ministerie van Buitenlandse Zaken (BZ) zegt. De echte oorzaken zijn het mismanagement van de directie en de labbekakkerigheid van de raad van toezicht (rvt) en BZ.

De rvt en BZ zeggen dat de taalafdeling verliesgevend is. Quatsch. Het doel van het IN is onder meer „de taal en de cultuur van Nederland onder de aandacht van de Fransen te brengen”, dus opheffen mag zomaar niet. Ook was de taalafdeling juist het enige IN-onderdeel dat geld opleverde. In mijn tijd als directeur (2003-2009) groeide het aantal leerlingen van 500 tot ruim boven de 700 per jaar. In 2011 zijn de inschrijvingen met 28 procent toegenomen en moesten er zelfs mensen worden geweigerd.

Dat de taaldeling wordt opgeheven en alle docenten worden ontslagen, komt door een boekhoudkundige truc. Salarissen van de docenten vallen ineens onder het budget van de eigen afdeling, en niet onder het algemene budget. Zo kan iedereen een afdeling ‘verliesgevend’ maken.

En bezuinig je door de literaire avonden af te schaffen? Nee. Die schamele 300 euro die Nederlandse schrijvers voor hun optreden kregen, rechtvaardigen ook deze maatregel niet. Nee, het is het ‘dure’ staflid dat ze willen wegbezuinigingen.

Zijn de debatten dan afgeschaft vanwege bezuinigingen? Weer niet. De Nederlandse ambassade wilde gloriëren met de geroemde debatten, maar dan in de residentie van de ambassadeur. Residenties zijn niet vrij toegankelijk, in tegenstelling tot het IN. Bovendien had het al genoemde staflid een groot netwerk en een goede hand van kiezen. Daar kan de ambassade niet tegenop.

Het IN deed al vanaf de jaren tachtig aan crowdfunding, in de vorm van de Société des Amis de l’Institut Néerlandais. Toen ik als directeur vertrok, zat er ruim 45.000 euro in kas. Hiervan mochten we elk jaar mooie dingen doen, zoals akoestische panelen aanschaffen.

Het lijkt erop dat het IN ten onder moet gaan door een welbewuste strategie van BZ. Waarom in godsnaam? Nederland kan toch trots zijn op zo’n prachtig cultureel centrum in Parijs, dat van groot belang is voor de culturele en intellectuele uitwisseling met Frankrijk en voor de economie?

Het stinkt en het deugt niet. Dit beleid heeft het IN niet verdiend. Aan deze hautaniteit van de macht moet een streng halt worden toegeroepen. Ik heb mijn nek uitgestoken, in de hoop dat velen mij zullen volgen.

Rudi Wester is voormalig directeur van het Institut Néerlandais.