Italiaan pocht tegen een Deen over zijn mannelijkheid

De Superama’s maken de voorstelling ‘YouDream’, waarbij internetfilmpjes en inbreng van het publiek ter plekke tot drama wordt gekneed. „Alles is echt.”

„Superamas make your dreams come true”, vertelt een gladde gastheer tijden de proloog van YouDream. En hij meent het.

De voorstelling van het Frans-Oostenrijkse collectief Superamas bestaat naast een theatershow ook uit een online realitysoap én een internetplatform. Hierop kunnen toeschouwers filmpjes over hun dromen uploaden. Die worden vervolgens op het podium door acteurs nagespeeld en moeten het publiek aanzetten ter plekke hun eigen dromen wereldkundig te maken. Het is een van de eerste keren dat social media zo’n prominente plaats krijgen op een Nederlands podium.

De gladjanus uit de proloog probeert het publiek er van te overtuigen dat de geüploade filmpjes dienen om het „Europese bewustzijn in kaart te brengen”. Hoe kun je immers beter de ‘geest van Europa’ vatten dan door te wroeten in het onderbewustzijn van de Europeaan?

Meer dan een beeld van de Europese geest, roepen de filmpjes vragen op over een van de stokpaardjes van het collectief, namelijk authenticiteit. „Het is geen voorstelling over social media, maar mét social media”, vertelt Superamalid Philippe Riera. „Je presenteert jezelf online en in het theater op een totaal andere manier. Online kun je zijn wie je wil. Bij het uploaden van een droom op de website bepaal je zelf de instellingen van je profiel. In de theaterzaal is het moeilijker ‘wat je van de natuur meekreeg’ te verbergen.”

Het contrast tussen echt en fake komt in YouDream niet alleen terug in nagespeelde dromen, maar ook in andere multimedia. Zo zijn er projecties van chatgesprekken tussen Europeanen over hun nachtelijke visioenen. Een Italiaanse macho probeert een Deense ijskoning te overtuigen van zijn mannelijkheid door te vertellen dat hij ’s nachts pizza’s vol blote vrouwen ziet. Wanneer het doek opzijschuift merk je echter dat de filmpjes op het podium worden gemaakt en de Italiaan een Fransman is met een zonnebril, fake accent en groot ego. Riera: „Het is allemaal echt, maar de echtheid in de online filmpjes is niet dezelfde echtheid als die in het theater.”

„Zelfs de scenario’s in die chatgesprekjes zijn gebaseerd op live vertelde of geüploade dromen”, benadrukt Riera.

Superamas zijn volgens hem niet de enigen die voor hun scenario’s beroep doen op online contacten, maar ze zijn wel een van de weinigen die een via social media opgebouwde gemeenschap mixen met een theaterpubliek. Riera: „Het gebruik van sociale media op het podium vraagt een ander gebruik van tijd en ruimte dan in het traditionele theater.”

Voorstellingen beginnen en eindigen niet langer in de theaterzaal. „Er is continuïteit. Sommige mensen posten voor de voorstelling filmpjes, melden in welke stad ze deze willen zien en herkennen zichzelf soms in de theaterzaal. Andere mensen raken pas na het vallen van het doek gefascineerd, gaan de online soap bekijken en filmpjes uploaden.” Volgens Riera sluit hun werkwijze meer aan bij die van documentairemakers. „Onze voorstelling begint echt bij het publiek. Het online of live aangeleverde materiaal is de hardware voor een scenario. Een voorstelling ontstaat niet doordat een kunstenaar beslist dat hij iets te vertellen heeft. Het is een artistieke verwerking van wat je tegenkomt.”

Het gebrek aan Twitter, Facebook en YouTube in hedendaagse theatervoorstellingen wijt Riera aan de moeilijkheid om on stage en off stage media te verwerken tot een betekenisvol geheel. Riera: „Maar als je over de wereld van vandaag wil praten, moet je het publiek met die middelen confronteren.”

Dat de Superamas dit doen, ligt volgens Riera aan het feit dat de zes leden van het collectief verschillende achtergronden hebben, zoals film en design. „Wij zijn eraan gewend uiteenlopende visies te combineren.”

Daarbij zijn de Superamas niet vies van spektakel. Het collectief wil tonen dat je snelle, entertainende voorstellingen kunt maken die toch diepgang bevatten. Vindt het publiek die diepgang terug in een kluwen van chatfilmpjes, improvisatiemomenten en filmfragmenten? Volgens Riera heeft de social media gebruikende toeschouwer hier geen probleem mee: „Het publiek is gewend om meerdere lagen tegelijk te lezen. Ook ‘ouder publiek’ gaat cool om met simultane prikkels.”

Dromen kunt u uploaden op you-dream.be, de voorstelling staat op 31 maart in de Stadsschouwburg Utrecht in het kader van theaterfestival Tweetakt, dat duurt t/m 1/4.