Interviews met bijna-doden

VPRO Import: Dead men talkingNed. 2, 22:55 - 23.50 uur

Li Jingcai staat achter een deur van tralies als hij afscheid moet nemen van zijn dochter. Ze spreken elkaar via een telefoonlijn. Het meisje jammert hartverscheurend en stort, als haar vader wordt afgevoerd, reddeloos ineen. Een half uur later zit ze met een gebogen hoofd op een stoeltje en houdt ze een urn met zijn as in haar armen.

Het is de allereerste aflevering van het Chinese realityprogramma Interviews voor de executie, waarin ter dood veroordeelden worden geïnterviewd door de beeldschone journaliste Ding Yu, vlak voor ze zullen sterven door een vuurpeloton of een dodelijke injectie.

De Australische filmmaker Robin Newell maakte een documentaire over het programma, Dead men talking. Newell biedt weinig context en velt geen oordeel. Sterker nog, hij heeft ervoor gekozen het overgrote deel van de film te vullen met fragmenten van het programma. De beelden van de huilende, vermoeide, vernederde veroordeelden die streng door Yu worden toegesproken zijn weerzinwekkend. Nabestaanden worden ruw voor de camera getrokken: „Snel, zeg iets, dit is je laatste kans.”

De documentaire leidde afgelopen maand tot internationale ophef. Het programma is in China inmiddels gestopt wegens ‘interne problemen’. Kijken naar de documentaire geeft een ambivalent gevoel: je leert over Chinese opvattingen over de doodstraf, maar je bent tegelijk een door de gruwel gefascineerde voyeur.

Eva de Valk