Turkse legerofficier stormt rechtszaal uit tijdens terrorismezaak

Ilker Basbug, hier op een foto uit 2009, stormde vandaag boos de Turkse rechtszaal uit tijdens zijn proces. Foto AFP / Adem Altan

De voormalig Turkse legerchef Ilker Basbug is vandaag de rechtbank uitgestormd tijdens het terrorismeproces dat tegen hem diende. Eerder verklaarde de vroegere officier zich al niet te willen verdedigen tegen de aanklacht. Hij noemde de beschuldigingen “komedie”.

Basbug wordt ervan verdacht een complot te hebben gesmeed om de regering van Turkije omver te werpen. Hij zei geen respect te hebben voor de aantijgingen en noemde ze een serieuze belediging voor de staat. Hij zegt slachtoffer te zijn van een samenzweringstheorie. Volgens NRC-correspondent Bram Vermeulen kan hij daar wel eens gelijk in hebben.

Basbug stormde de zaal uit toen de aanklager opnames van telefoongesprekken afspeelde in de rechtszaal. De aanwezige politieagenten grepen niet in. De rechters schorsten de zaak daarna. De rechtszaak vindt plaats in het Siliviri gevangeniscomplex, even buiten Istanbul, waar Basbug wordt vastgehouden sinds januari.

Basburg verdachte in de Ergenekon-zaak

Basbug is de hoogste officier die in Turkije terechtstaat in de Ergenekon-zaak. Dat is een langlopende rechtszaak tegen het ultranationalistische netwerk Ergenekon, dat tot doel zou hebben de islamitisch georiënteerde regering ten val te brengen.

De zittende Turkse regering bestrijdt al jarenlang de macht van de oude seculiere elite die decennialang opereerde onder de vleugels van het leger. Basbug leidde het leger tussen 2008 en 2010. NRC-correspondent in Turkije, Bram Vermeulen, schreef vlak na zijn arrestatie:

De afgelopen drie jaar zijn honderden militairen in de gevangenis verdwenen. Eerst officieren buiten dienst. Toen ook actieve soldaten, admiraals, kolonels, de hoogste generaals. De arrestatie van Ilker Basbug markeert de climax van die arrestatiereeks.

Klassenstrijd tussen Kemalistische elite en coalitie van gelovige politici

Vermeulen legde in januari de situatie in Turkije uitgebreid uit, naar aanleiding van de arrestatie van Basbug:

Wat zich nu in Turkije aftekent, is een strijd die breder is dan alleen een gevecht tussen de regering en het leger. Dit gevecht om de macht is veel subtieler dan een strijd tussen westerse levensstijl en islamfundamentalisme. In Turkije woedt een klassenstrijd tussen de oude Kemalistische elite en een brede coalitie van gelovige politici, zakenmensen, ideologen en mediamagnaten die zich niet alleen in Turkije, maar internationaal steeds verder uitbreidt. Die coalitie staat geen Iran voor ogen, geen Saoedi-Arabië en geen sharia, maar een neoliberaal economisch machtig Turkije waar nog nooit zoveel werd verdiend, en dat, gedrenkt in conservatieve waarden, een internationale leidersrol wil spelen. Niemand mag dat succes in de weg staan.

En Vermeulen vervolgt:

Dit gevecht tussen de oude en de nieuwe machthebbers wordt beslecht in de politiek, in de economie, in de media en voor de rechter. Beide kampen schermen met grote woorden. De overwinning van de een zal niet alleen het verlies betekenen van de ander, maar van de hele Turkse democratie. Om dat gevaar te onderstrepen, maken de oude en de nieuwe elites van Turkije gebruik van een populair tijdverdrijf in dit land: samenzweringstheorieën.