‘Soedan bombardeert olievelden’ - vrees voor oorlog met Zuid-Soedan

Soedan's president Omar al-Bashir (recht) ontmoette de leider van Zuid-Soedan, Pagan Amum, vorige week nog in Khartoem. Foto Reuters / Mohamed Nureldin Abdallah

Zuid-Soedan beschuldigt noorderbuur Soedan van het bombarderen van olievelden in betwiste grensgebieden tussen de twee landen. Het aanzwellende geweld doet de vrees voor een oorlog tussen de twee landen groeien.

De gevechten braken gisteren uit in omstreden grensgebieden en duren nog altijd voort. Het zijn de ernstigste conflicten sinds de onafhankelijkheid van Zuid-Soedan begin juli vorig jaar. Volgens NRC-correspondent Koert Lindijer is het vooral bijzonder dat het Zuid-Soedanese leger voor het eerst omstreden gebieden is ingetrokken die tot op heden onder controle stond van Soedan.

Oliewerkers uit Heiglig vertrokken - angst voor verdere escalatie conflict

Zuid-Soedan claimt het olieveld en gelijknamige stadje Heiglig te hebben “herwonnen” op Soedan. In werkelijkheid staan de Zuid-Soedanese troepen volgens Lindijer echter op tien kilometer van het stadje. Maar alle oliewerkers zouden wel uit de regio zijn vertrokken, wat duidt op angst voor een verdere escalatie van het conflict.

Zuid-Soedan stelt dat de inval bij Heiglig een reactie is op de aanvallen van noorderbuur Soedan op de omstreden steden Jau and Pan Akuach en Teshwin in Zuid-Soedan.

Reportage Al-Jazeera over het geweld in de Zuid-Soedanese Kordofan-regio:

Olie belangrijkste twistpunt

Het belangrijkste twistpunt tussen Soedan en Zuid-Soedan zijn de grote olievelden. De olie wordt voornamelijk gewonnen in en door Zuid-Soedan, maar het zwarte goud vindt zijn weg naar de havens aan zee via pijpleidingen door Soedan in het noorden.

In januari stopte Zuid-Soedan met al zijn oliewinning uit protest tegen de hoge prijs die Soedan vroeg voor de transport van de olie door de pijpleidingen dat land.

Zuid-Soedan is voor maar liefst 98 procent van zijn overheidsinkomsten afhankelijk van de oliewinning, maar zweerde de productie niet meer te starten totdat een akkoord met Soedan over de transportkosten zou zijn bereikt.

Zuid-Sudan scheidde zich in 2011 af van het noorden na een lange burgeroorlog. De angst voor oorlog tussen de twee nieuwe landen hangt daardoor sindsdien constant als een donderwolk boven de onderlinge relaties. Niet in de laatste plaats omdat enkele olievelden in gebieden liggen rond nog niet definitief vastgestelde landsgrenzen.

Zuid-Soedan: deze oorlog wordt ons opgedrongen

De Soedanese staatsradio stelde eerder vandaag dat president Omar al-Bashir van Soedan het belangrijke bezoek aan Zuid-Soedan, dat stond gepland voor volgende week, heeft afgezegd vanwege de onrust langs de grenzen. Hij zou tijdens dat bezoek overleggen met de president van Zuid-Soedan, Salva Kiir. De twee zouden proberen tijdens hun ontmoeting een groot deel van de grenzen definitief vast te stellen.

Kiir waarschuwde direct na de aanvallen voor een oorlog. Hij zei:

“Deze morgen heeft de [Soedanese] luchtmacht verschillende gebieden gebombardeerd. Na deze intensieve bombardementen zijn onze manschappen aangevallen door het [Soedanese] leger en milities. Het is een oorlog die ons wederom wordt opgedrongen. Het is [Soedan] dat daar naar op zoek ik.”

'Beide landen lijken toch weinig trek te hebben in oorlog'

Volgens een analist van de BBC zijn de gevechten door hardliners in Soedan geïnitieerd om de geplande ontmoeting van Bashir en Kiir begin april te saboteren.

Correspondent Lindijer benadrukt echter dat beide landen weinig trek lijken te hebben in oorlog. Zeker het noordelijke Soedan, dat er economisch erg slecht aan toe is, heeft volgens hem helemaal geen geld heeft voor een uit de hand lopend conflict.

Wie er dus precies belang heeft bij de huidige toegenomen onrust blijft volgens hem vooralsnog dus uitsluitend speculeren.