Schuld en boete voor studenten

Studenten lenen steeds meer voor steeds duurdere studies. Gemiddeld is hun schuld fors gestegen, naar 14.500 euro in 2012.

Redacteur Onderwijs

Rotterdam. Razendsnel flitsen de cijfers over het beeldscherm. Op de site wiebetaaltderekening.nl wordt de gezamenlijke studieschuld van alle Nederlanders in real time bijgehouden. De stand gisteren: ruim 5,8 miljard euro. In de tijd die het kostte om deze alinea te tikken, kwam er 400 euro bij. De site is een initiatief van studentenorganisatie ISO. „We begrijpen dat er moet worden bezuinigd om de staatsschuld terug te dringen”, zegt voorzitter Sebastiaan Hameleers. „Maar onze generatie krijgt een wel heel groot deel van de rekening gepresenteerd. Vandaar de naam van de website.”

Studenten voerden afgelopen week actie tegen de plannen van staatssecretaris Zijlstra (Onderwijs, VVD) om de basisbeurs in de masterfase af te schaffen. Op de slotmanifestatie in Amsterdam waren politici niet welkom als spreker, liet de organiserende studentenbond ASVA weten. „Dit keer mogen ze in het publiek staan en naar de studenten luisteren”, zei voorzitter Eline Peters.

De studenten zijn boos over een reeks nadelige maatregelen. Ze mogen niet meer alvast aan hun master beginnen als ze hun bachelor nog niet helemaal hebben afgrond, waardoor studievertraging op de loer ligt. Daarnaast is het collegegeld voor een tweede studie sterk verhoogd, soms tot meer dan 10.000 euro per jaar. En vanaf september gaat de langstudeerboete in: wie meer dan een jaar uitloopt in zijn bachelor en master, moet 3.000 euro extra collegegeld betalen.

En daar komt dan nu het wetsvoorstel ‘Studeren is investeren’ van Zijlstra bovenop. Met deze wet wordt de basisbeurs in de masterfase afgeschaft. Studenten die na hun bachelor willen doorstuderen, zullen moeten lenen. In het wetsvoorstel wordt ook de periode dat een student recht heeft op een ov-kaart ingekort met twee jaar. Nu is dat nog de nominale studieduur plus drie jaar.

Studenten zijn de afgelopen jaren steeds meer gaan lenen. Tussen 2004 en 2012 steeg het aantal studenten dat zijn studie met een schuld beëindigde van 49.000 tot 91.000. De gemiddelde schuld steeg ook flink, van 8.000 naar 14.500 euro per persoon.

Hameleers van het ISO maakt zich zorgen over de gevolgen van de door het kabinet voorgestelde wetswijziging. „Studenten zullen straks wel twee keer nadenken voor ze aan een masteropleiding beginnen. Vooral de bètastudies lopen gevaar. Daar duurt een master twee jaar. Die opleidingen zijn ook nog eens extra moeilijk, zodat het risico op de langstudeerboete groter is. Wie wil er dan nog zo’n master doen? En dat terwijl we in Nederland zitten te springen om bèta’s. De staatssecretaris moet zijn plannen aanpassen, zodat deze studenten niet de dupe worden van hun keuze voor een zware studie.”

In een reactie laat Zijlstra weten dat hij zich niet kan voorstellen dat iemand zijn studiekeuze laat beïnvloeden door het feit dat hij 3.200 euro meer moet lenen. „Met je master kies je voor je toekomstige loopbaan. Bovendien is het zo dat studies met een tweejarige master relatief dure studies zijn, die een jaar extra worden bekostigd door de overheid. Dan mag van een student die zo’n master volgt ook een grotere investering worden gevraagd.” Hij benadrukt ook dat studenten naar draagkracht mogen aflossen. „Het geleende bedrag wordt uitgesmeerd over twintig jaar. Als je na die tijd niet alles hebt terugbetaald, dan wordt de rest kwijtgescholden.”