Moslim-look nekt Sarkozy

De Franse president kreeg lof toen nog op de dader van de aanslagen in Toulouse werd gejaagd. Nu wordt kandidaat Sarkozy aangevallen: hij is te soft of juist stigmatiserend.

Correspondent Frankrijk

Parijs. Het was een verspreking van president Sarkozy, gisterochtend in een radio-interview op FranceInfo: dat de Fransen niet mochten vergeten dat er onder de zeven slachtoffers van Mohammed Merah ook drie slachtoffers waren met een ‘apparence musulmane’, een moslimuiterlijk.

Sarkozy bedoelde alleen maar te zeggen dat Merah een eenling is die ook vermoedelijke geloofsgenoten had vermoord, en dat niet alle moslims over één kam mogen worden geschoren. Ook moslims waren slachtoffer van de seriemoordenaar. Toch werd Sarkozy’s uitspraak druk becommentarieerd, tekenend voor een presidentiële campagne die, een week na de dramatische gebeurtenissen in Toulouse, alweer van incident naar incidentje strompelt. Alleen al de suggestie dat je aan iemands uiterlijk kan zien welk geloof hij aanhangt, kan in Frankrijk een storm van verontwaardiging veroorzaken.

Afgelopen weekend werd Abdelkader Merah (29), de oudere broer van Mohammed (24), in staat van beschuldiging gesteld. Hij wordt beschuldigd van diefstal, medeplichtigheid aan moord en criminele samenzwering in relatie tot een terroristische onderneming. De 29-jarige gaf alleen toe te hebben geholpen bij de diefstal van de scooter die zijn broer gebruikte voor de moorden. Verder ontkent hij op de hoogte te zijn geweest van diens plannen.

Gisteren ontkende zijn advocaat ook dat Abdelkader heeft verklaard ‘trots te zijn’ op de moorden van zijn broer, zoals websites van Franse kranten meldden. Bij een huiszoeking bij Abdelkader werden geen wapens of explosieven aangetroffen. Na de vrijlating van de moeder van Mohammed en Abdelkader en diens vrienden, is de oudere broer voorlopig de enige verdachte in de zaak. De speurders geloven niet dat er een groot netwerk van radicale moslims achter de moordaanslagen zit, maar menen wel dat Merah logistieke hulp kreeg, onder andere voor het verzamelen van zoveel wapens.

Het was op basis van die gegevens dat Sarkozy sprak. Hij reageerde op een toespraak van Front National-kandidaat Marine Le Pen, die meent dat Merah het topje van de ijsberg is en zich afvroeg hoeveel duizenden Merahs er jaarlijks illegaal Frankrijk binnenkomen. „Een link leggen tussen immigratie en Merah is onzin”, zei Sarkozy, benadrukkend dat Merah gewoon in Frankrijk is geboren.

Maar het leverde de president al snel kritiek op, zowel van links als rechts. Voor de Groenen is het ongehoord dat de president het heeft over een ‘moslimvoorkomen’. Sarkozy had uiteraard beter kunnen zeggen dat Merah dacht dat het om moslims ging, zoals hij zelf verklaarde tegenover de politie. Maar volgens Cécile Duflot, leider van de Groenen, was de uitspraak van Sarkozy beledigend en kwaadaardig, en tekenend voor een klimaat waarin iemand als Merah overgaat tot moorden. Ook de Parti Socialiste heeft de president gevraagd zijn woorden zorgvuldiger te kiezen.

Le Pen van haar kant gelooft helemaal niet in de theorie van de eenling die radicaliseerde. Zij hamert erop dat Sarkozy het gevaar van het moslimextremisme in eigen land heeft onderschat. Als Le Pen president wordt, zal ze „iedere kelder van de banlieue inspecteren” op zoek naar wapens. „Ik zal de radicale islam op de knieën krijgen”, beloofde Le Pen.

De felheid van sommige kandidaten staat in contrast met de rust waarmee Frankrijk reageert. Afgelopen weekeinde kwamen in Parijs en Toulouse enkele duizenden mensen van alle geloofsovertuigingen samen om de slachtoffers van Merah te herdenken. In Toulouse herdachten ook enkele tientallen mensen Merah zelf. Dat alles zonder incidenten.