Madonna keert terug naar haar gesoigneerde sound

Madonna: MDNA. ***

Welke associaties wekt de naam Madonna? Iets met dansen, kekke outfits, seksuele provocatie – over haar stem heeft niemand het. En welke associatie roept Adele op, of Kate Bush?

Precies.

Madonna is een geval apart: een zangeres die al dertig jaar aan de top staat zonder dat iemand haar stem kan omschrijven. Een poging: dunne stem, redelijk wendbaar, niet geschikt om grote emoties mee uit te drukken, maar met genoeg wilskracht om discogangers naar de dansvloer te krijgen.

Waarschijnlijk ligt juist in die stem de oorzaak van Madonna’s extravagantie: bij afwezigheid van een eigen geluid zoekt ze andere blikvangers, zoals controverse, stalen spieren en show. En natuurlijk de muziek. Want Madonna heeft een hoge muzikale standaard. Ze weet wat hip is en kiest haar producers zorgvuldig. Op de maandag verschenen nieuwe cd MDNA laat Madonna horen dat de disco nog steeds haar domein is.

Na het niet geheel geslaagde experiment met hiphopinvloeden op voorganger Hard Candy (2008), zijn we met MDNA – verwijzing naar partydrug MDMA – terug bij de energieke beats en de stootkracht van haar zwierige dance, waarbij ze als een akela aanmoedigt: ‘Get your freak on’, ‘Turn on the radio’ of ‘Girls just want to have some fun’. Afgaande op haar teksten, bestaat Madonna’s universum uit niets dan fun en dansen.

Vooral de eerste helft van de cd wordt door haar danskoorts gedomineerd. Producers Martin Solveig, Benny Benassi en William Orbit vlijden vele lagen instrumentaties over elkaar tot een gesoigneerde sound, voor bijvoorbeeld het geslaagde Turn Up The Radio en Girl Gone Wild. Uitschieter onder de dancenummers is het werkelijk vernieuwende, strenge Gang Bang, verwant met de kale stijl van M.I.A. Niet alles is geslaagd: zo klinken liedjes als Superstar en Give Me All Your Loving nogal wezenloos. Maar daar staat een mooi lied als Best Friend tegenover. En de dubstepeffecten (statisch klinkende elektronica, diep dreunende bassynthesizers) zijn organisch verwerkt.

MDNA is Madonna’s eerste cd sinds de komeet-achtige opkomst van adept/concurrente Lady Gaga. Lady Gaga bedient niet alleen hetzelfde danslustige publiek als Madonna, ook zij gooit haar uiterlijk in de strijd, en doet er een schepje bovenop. Wie zal de meeste harten veroveren? Oftewel: wie krijgt de meeste benen in beweging? Voorlopig kan gesteld dat Madonna’s dance smaakvoller en stijlvoller is. Dus geldt nu nog: „There’s only one queen, and that’s Madonna” – zoals gastzangeres Nicki Minaj het op MDNA uitdrukt.