Geoff Keighley geeft een kijkje achter de schermen

Wil je weten hoe films worden gemaakt, dan heb je het voor het kiezen. Bij elke fatsoenlijke dvd-uitgave zitten een making-of en een commentaartrack of twee. En bevatten die naar jouw smaak te veel blije pr-praat, dan kun je uitwijken naar goudeerlijke boeken, artikelen en documentaires, zoals Hearts of Darkness (over de rampzalige shoot van Apocalypse Now) en Lost in La Mancha (over de Don Quichote-verfilming die in de modder bleef steken). Docu’s die een diep inzicht geven in het maakproces, juist door te laten zien wat er mis kan gaan.

Hoe anders is dat bij games. Een handvol spellen biedt een dvd-achtig, gladgestreken kijkje achter de schermen, maar dit is een jong fenomeen. Boeken en docu’s zijn er niet of nauwelijks; het recente Indie Game: The Movie waagt een poging, maar verdeelt zijn aandacht over verschillende makers en gaat amper in op de daadwerkelijke ontwikkeling.

De Canadese student Geoff Keighley merkte dit gebrek eind jaren negentig al op. Middels een brutaal mailtje naar het beginnende gamestudio Valve kreeg hij toegang tot het Half-Life-team. Hij beschreef hoe de makers hun bijna affe first-person shooter grotendeels weggooiden en er een jaar aan verder werkten, met een zeer succesvol en invloedrijk spel als gevolg. Valve is inmiddels een van ’s werelds belangrijkste studio’s.

Na Keighleys artikel The Final Hours of Half-Life schreef hij een indrukwekkende reeks artikelen waarin hij de totstandkoming van allerlei games besprak, met Half-Life 2 in 2004 als hekkensluiter. Daarna richtte hij zich op de mainstreammedia. Keighley schreef voor bladen als Entertainment Weekly en werd een pionier van Amerikaanse gametelevisie. Hij ontpopte zich tot gelikte presentator met zongebruinde huid en perfect witte glimlach, die razend scherp kan zijn. Zoek zijn interview met Nintendo-baas Reggie Fils-Aime terug op YouTube en je ziet een journalist die een brug slaat tussen de snelheid en schoonheid van het moderne medialandschap, en doorwrochte, kritische inhoud.

Sinds kort is The Final Hours terug en ik ben nog steeds fan. Na The Final Hours of Portal 2 afgelopen najaar kwam vorige week The Final Hours of Mass Effect 3 uit op de iPad. Voor een paar euro koop je een interactief boekje van 15.000 woorden, plus wat filmpjes en slideshows. Je maakt kennis met de mensen achter de game, zoals gameregisseur/amateurpiloot Casey Hudson, en krijgt de harde werkelijkheid van spelontwikkeling onder ogen. Je leest hoe ondanks een ervaren team met miljoenenbudget toch de schaar in de plannen moest worden gezet, en hoe de makers van een sciencefictionreeks die vanaf het begin werd opgezet als trilogie, stiekem geen idee hadden hoe ze Mass Effect 3 moesten eindigen. Geweldig!

In deze rubriek schrijven gamejournalist Niels ’t Hooft en gamewetenschapper David Nieborg over games