Daar zag Victoria Albert voor het eerst

Na een forse verbouwing ging Kensington Palace in Londen gisteren weer open voor publiek. Het paleis moest minder saai worden. Maar de huidige bewoners krijgt de bezoeker niet te zien.

Prinses Diana woonde er, koningin Victoria groeide er op, en de Nederlandse stadhouder Willem III en zijn echtgenote Mary maakten in 1869 van Kensington Palace hun paleis. Maar een bezoek aan het historische huis in Londen was, ondanks de indrukwekkende staatsappartementen, zelfs in de woorden van de curator „altijd wat saai”.

Een 14,3 miljoen euro kostende verbouwing, die twee jaar heeft geduurd, moet daar verandering in hebben gebracht. Maandag ging Kensington Palace, een van de grote toeristenattracties van Londen, weer open. Met acteurs en interactiviteit, en vooral zonder al te veel bordjes die je vertellen wat je als bezoeker moet zien. Want net als in de andere historische koninklijke paleizen – Hampton Court, Kew, de Tower of London en Banqueting House – wordt in Kensington Palace de geschiedenis uitgebeeld, niet meegedeeld.

Een bewuste keuze van de Historic Royal Palaces, zegt Jo Thwaites, de curator die de verbouwing van Kensington Palace begeleidde: „We wilden geen traditionele aanpak van historische huizen, waar je alleen in stilte mag rondlopen en kijken. Wij willen juist een discussie over de geschiedenis op gang brengen.”

Dus wordt het leven van koningin Victoria, die in 1819 in Kensington Palace werd geboren en er tot haar achttiende woonde, verteld aan de hand van haar spullen en dagboekfragmenten die op tapijten, spiegels en pilaren zijn gezet. Vlak naast haar bijzondere bruidsjurk staat op een rood bankje – zitten toegestaan – bijvoorbeeld over echtgenoot Albert geschreven: „Oh, to feel I was, and am, loved by such an Angel as Albert was too great a delight to describe”. In haar kinderkamer zie je haar poppenhuis en kun je spelen met een trommel, en in de rode salon kun je een ministerieel pak aantrekken en aan de vergadertafel zitten.

Bij het vormgeven van Victoria Revealed riep Historic Royal Palaces de hulp in van het Nederlandse ontwerpbureau Opera Amsterdam. „Het moest geen compleet educatief verhaal worden, maar eerder inspiratie geven”, vertelt directeur Lies Willers telefonisch vanuit Amsterdam. „Historic Royal Palaces gaat ervan uit dat je de geschiedenis van koningin Victoria kent, of anders na afloop een boek koopt. Je moet niet worden afgeleid van de sfeer en de dramatiek.” Het gebouw en de ruimte zijn onderdeel van dat verhaal en gebruikt om „bijzondere momenten tot leven te wekken”. Daarbij mocht Opera Amsterdam gebruikmaken van moderne kunstenaars als Andy Singleton en filmmaakster Chiara Ambrosio.

Het moet een minder traditionele museumbezoeker naar Kensington Palace trekken. „Uit ons onderzoek blijken veel mensen te zijn geïnteresseerd in hotspots, plekken waar iets bijzonders is gebeurd. Ze willen meemaken wat er daar is gebeurd”, zegt curator Thwaites. Ze wijst op een bordje boven aan de trap. „Daar zag Victoria Albert voor het eerst.”

De aanpak kan frustrerend zijn voor bezoekers die in historische feiten of architectuur zijn geïnteresseerd, en liever iets weten dan beleven. Thwaites erkent dat het zoeken is naar „een balans” tussen te veel en te weinig informatie. Maar ze zegt ook dat het „elitair” is om alleen informatie op bordjes te brengen. Bovendien kunnen de zaalgidsen „altijd meer uitleg geven”. Dat is weer onderdeel van de discussie die ze voor zich ziet.

In de staatsappartementen van Kensington Palace is voor nog meer interactiviteit gekozen. Daar lopen negen acteurs van toneelgroep Coney rond met een kaartenspel. Wie aan het einde van de zalen de juiste kaarten heeft, kan politicus worden of hofdame. „Dit waren ruimten waar het sociale spel heel belangrijk was”, vertelt de Nederlandse Annette Mees, artistiek directeur van Coney. „Tijdens de regeerperiodes van de Georges kon je als gewoon burger alleen aan het hof komen door bepaalde regels te volgen. Maar die leerde je alleen door de juiste mensen met de juiste posities te kennen.”

Bijzonder is de lichtinstallatie in de hal van Kensington Palace, gemaakt door Loop.pH van de in Londen wonende Oostenrijkste kunstenaar Mathias Gmachl. Op een intrigerende manier verbeeldt hij de prachtige kantcollectie van het museum in blauwe dunne lichtdraden. Het zorgt ervoor dat de voorheen verwarrende centrale ruimte, met twaalf deuren en een laag plafond, nu bezoekers het paleis intrekt.

Dat doet de nieuw ingerichte plezierige tuin overigens ook. Dat is nu de ingang van het openbare park naar het paleis, in plaats van de gouden poort waar in 1997 een rouwende menigte bloemen neerlegde voor prinses Diana, die in Kensington Palace woonde. Een vijftal van haar jurken is tot september te zien.

De huidige bewoners, William en Kate, worden goed afgeschermd. Een groot groen hek scheidt hun nieuwe appartement van het museum.

Kensington Palace, dagelijks geopend van 10-18 uur, toegang £14,50 info: www.hrp.org.uk