Washington bevriest militaire hulp aan Mali na coup

Malinese soldaten gisteren tijdens een patrouille bij het presidentiële paleis in hoofdstad Bamako. Foto AP / Harouna Traore Malinese soldaten tijdens een patrouille bij het presidentiële paleis in hoofdstad Bamako, afgelopen weekend. Foto AP / Harouna Traore

De Amerikaanse regering zet de militaire hulp aan Mali stil in een reactie op de militaire coup van vorige week. Per jaar geven de Verenigde Staten zo’n 140 miljoen dollar aan steun aan het land.

Volgens een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zou het gaan om de bevriezing van een geldbedrag van in ieder geval zestig miljoen dollar aan financiën bestemd voor militaire middelen, meldt persbureau AP. Humanitaire en voedselhulp aan de arme Malinese bevolking wordt niet bevroren. De VS hopen dat met het opschorten van de militaire steun de democratie in het land hersteld wordt, waarna het geldbedrag weer wordt vrijgemaakt.

Eerder vandaag veroordeelde de VN-Veiligheidsraad de militaire coup van woensdag op donderdag “ten zeerste” en eiste de vijftien leden dat de “muitende militairen” terugkeren naar hun barakken. In een verklaring liet de raad weten “zeer bezorgd” te zijn over de “onveiligheid en de verslechtering van de humanitaire situatie” in de regio. Ook Frankrijk sprak zich gisteren uit tegen de machtsgreep en weigerde de nieuwe leiders te erkennen. Vrijdag werd Mali ook al tijdelijk geschorst als lid van de Afrikaanse Unie.

Het is onrustig in Mali, soldaten zouden na de coup aan het plunderen geslagen zijn. Kolonel Amadou Sanogo, de leider van de machtsgreep, roept op tot kalmte.

Mali, dat tot deze week geregeerd werd door president Amadou Toumani Touré, gold jarenlang als een stabiel en democratisch land. Waar Touré op dit moment verblijft is nog altijd onduidelijk. Vandaag gingen zo’n duizend mensen de straat op in de Malinese hoofdstad Bamako om te demonstreren tegen het nieuwe militaire bewind, meldt persbureau AP. Regeringsfunctionarissen die door de militaire machthebbers vastgehouden worden zouden volgens familieleden in hongerstaking zijn gegaan.

Vorige week schreef onze correspondent Koert Lindeijer in NRC Handelsblad een portret van Touré, een man die volgens hem een slachtoffer werd zijn eigen succes. Lindeijer:

‘Met zijn milde karakter en hang naar consensus speelde hij een voortrekkersrol in de creatie van unieke politieke cultuur in Mali. Maar zijn zoektocht om ook de opstand van de Toeareg op vreedzame wijze op te lossen heeft geleid tot zijn val. Want de coupplegers zagen zijn weerzin tegen wapengekletter als een teken van zwakte. Toen de rebellie uitbrak deed hij een oproep aan de Malinezen geen wraak te nemen op Toearegburgers. Tevergeefs stuurde hij onderhandelaars naar Algerije om tot een bestand te komen. Ontevreden militairen straften Touré gisteren af voor zijn het vermeende gebrek aan daadkracht.

De militaire machtsgreep in Mali is tragisch, schreef Lindeijer, want het democratische ideaal van Touré blijft hierdoor op de valreep onvoltooid. Lindeijer:

‘De tragiek van Touré is dat zijn democratische levenswerk bijna was voltooid. De kolonel kwam zelf in 1991 door een staatsgreep aan de macht, maar die coup was van geheel andere aard dan gebruikelijke militaire machtsovernames. Zijn doel was om de autoritaire president Moussa Traoré, die ruim twee decennia aan de macht was, af te zetten en een einde te maken aan de brute repressie van een studentenopstand. Touré beloofde onmiddellijk verkiezingen. De periode na de coup leek op een festival van de democratie: alle religieuze en maatschappelijke groepen mochten meepraten over de inrichting van de nieuwe staat. Na enkele maanden kwamen er verkiezingen, waarna Touré netjes de macht afstond aan de winnaar: Alpha Oumar Konaré. Mali werd gezien als een voorbeeld voor Afrika.’