Iris van Herpens overzicht in Groningen

Het is nog geen vijf jaar geleden dat Iris van Herpen (27) haar debuut maakte tijdens Amsterdam Fashion Week. Nu is al een overzichtstentoonstelling van haar mode te zien in het Groninger Museum, compleet met fraaie catalogus. Maar er is in die tijd heel wat gebeurd. Shows in Amsterdam, Londen en Parijs, die de monden

Het is nog geen vijf jaar geleden dat Iris van Herpen (27) haar debuut maakte tijdens Amsterdam Fashion Week. Nu is al een overzichtstentoonstelling van haar mode te zien in het Groninger Museum, compleet met fraaie catalogus.

Maar er is in die tijd heel wat gebeurd. Shows in Amsterdam, Londen en Parijs, die de monden van het publiek soms letterlijk lieten openvallen. Kostuums voor ballet en opera. Sterren (Lady Gaga, Björk) in haar ontwerpen. Heel veel media-aandacht.

Het Centraal Museum in Utrecht wijdde afgelopen zomer ook al een tentoonstelling aan Van Herpen, waarbij haar werk werd vergeleken met voorwerpen uit de eigen collectie van het museum, en waar haar samenwerkingen met anderen en kunst die haar inspireert werden getoond. Kledingstukken waren er schaars.

Alle aandacht naar sculpturale kleding
Die zijn in Groningen wel te zien. Daar zijn zelfs bijna alleen kledingstukken te zien. In zeven zalen staan opstellingen van een tot tien kale poppen in kleding van Van Herpen. De schoenen die ze ontwerpt voor United Nude zijn niet gebruikt. Alle aandacht gaat naar de sculpturale kleding.

Mocht bovenstaande bekend voorkomen: dat klopt. Ongeveer precies precies zo is de expositie over de Frans-Tunesische Azzedine Alaïa opgezet, die in december openging, eveneens in het Groninger Museum. Bij Alaïa – nog steeds te zien– werkt dat goed; het geeft alle gelegenheid te concentreren op de verfijnde technieken en de, ja, sculpturale vormen.

Jurken die doen denken aan struiken, botten of water
Van Herpen gebruikt overigens ook bijzondere technieken. Wat heet: ze heeft een unieke manier van werken. Ze begon met dramatische, verfijnde, handgemaakte kledingstukken van metalen stokjes en reepjes leer. Tegenwoordig gebruikt ze veel kunststof: grillig gevormde jurken die uit de 3D-printer komen en die doen denken aan struiken, botten of een plens water. Een jurk waarop aan de voorkant zwarte slangen kronkelen die gemaakt zijn van dunne reepjes plastic, een kort, in punten uitlopend jurkje van plexiglas.

Kleding die weinig te maken heeft met draagbaarheid en niets met trends, maar een heel eigen verhaal vertelt. Alles is in Groningen van dichtbij te bekijken. Voor wie Van Herpen nog niet kent zal het een bijzondere kennismaking zijn.

Behalve kleding zijn ook foto’s te zien die Bart Oomes van haar ontwerpen maakte. Zonder modellen erin en prachtig belicht, waardoor ze nog theatraler worden, soms zelfs een beetje eng.

Maar van een overzichtstentoonstelling over een modeontwerper (de tentoonstelling over Alaïa beperkt zich tot de laatste tien jaar van zijn dennialange carrière) verwacht je net iets meer dan 34 jurken (64 bij Alaïa) en dertien foto’s.

Van Herpen wilde zo min mogelijk overlap hebben tussen de exposities in Utrecht en Groningen, zei ze bij de opening.

„In Utrecht heb ik vooral laten zien hoe het allemaal begint, hier het resultaat.”

Twee exposities Van Herpen in één jaar is net te veel
Dat klinkt logisch, maar toch overheerst het gevoel dat beide exposities enigszins het slachtoffer zijn geworden van de gretigheid van musea om dit bijzondere, eigenzinnige talent in te lijven. Van Herpen verdient een eigen expositie, maar twee binnen een jaar is net te veel. Kledingstukken, inspiratiebronnen en samenwerkingen bij elkaar, en wie weet ook nog een video van een show, had een net wat bevredigender expositie opgeleverd.

Tot en met 23 september in het Groninger Museum

Fotografie: Bart Oomes