het geloof in Poetin

Begin deze week vertelde op radiozender Echo Moskvy Poetins voormalige onderminister van Economische Ontwikkeling Michail Dmitrijev wat zijn gezaghebbende Instituut voor Strategisch Onderzoek had ontdekt over de Russen die op 4 maart op Poetin hebben gestemd. Van wat er tot nog toe over die kiezers was gezegd, bleef bijna niets heel.

Dmitrijevs instituut, dat het Kremlin adviseert, hield zich voor 4 december bezig met de middenklasse als mogelijke katalysator van de Russische samenleving. Toen dit na de grootschalig gefraudeerde verkiezingen van die dag inderdaad zo bleek te zijn, richtten zijn medewerkers zich op dat deel van de grootstedelijke bevolking dat een tree lager op de maatschappelijke ladder stond. Van hen bleek vrijwel niemand in Poetin te geloven.

Dmitrijev, die een onkreukbare reputatie heeft, bevestigde weliswaar dat Poetin meer dan 50 procent van de stemmen had gewonnen, maar de redenen daarvoor waren volgens hem schokkend. Zo had slechts een verwaarloosbaar percentage uit overtuiging op Poetin gestemd. Ze hadden dat hoogstens gedaan uit loyaliteit, omdat hij in zijn eerste jaren als president voor wat stabiliteit had gezorgd. Ook bleek bijna niemand zijn stem aan Poetin te hebben gegeven uit angst voor burgeroorlog, chaos of instorting van de economie – het scenario dat volgens het Kremlin zou worden gerealiseerd als Poetin niet zou winnen.

Nee, het merendeel van de ondervraagden in de grote steden bekende op Poetin te hebben gestemd omdat ze ervan uitgingen dat er tóch geen eerlijke verkiezingen in hun land bestonden en Poetin sowieso zou winnen.

Vertrouwen in Poetin en zijn regering blijken zijn kiezers dus absoluut niet te hebben. En daarom heeft Poetin volgens Dmitrijev geen mandaat van zijn kiezers. Als direct gevolg verslapt zijn systeem en kan hij niet effectief en rationeel regeren. De machtspiramide staat op zijn punt en kan ieder moment omtuimelen. De komende jaren zullen volgens Dmitrijev dan ook turbulent zijn.

Ook voorspelt Dmitrijev dat er binnen twee jaar nieuwe parlementsverkiezingen worden gehouden en de linkse partijen Poetins Verenigd Rusland zullen wegvagen. Tot die partijen rekent hij ook de Communistische Partij, mits die erin slaagt zich te verjongen. Mocht Poetin het einde van zijn nieuwe termijn halen, dan kan hij in 2018 nog maar rekenen op een steun van 10 procent van de bevolking, zegt hij. Daarmee trekt de ex-onderminister het laatste deel van de façade van stabiliteit omver die door Poetins terugkeer in het hoogste ambt alom door het Kremlin wordt gepropageerd.

Michel Krielaars, Moskou