De SGP voelt zich sterker dan ooit

De SGP pleit als belangrijke gedoogpartner voor een uitruil tussen ‘geestelijke’ en ‘economische’ maatregelen. Dat kan nog lastig worden voor de liberale VVD.

Het wensenlijstje van de SGP is binnen. De stille gedoogpartner, nog belangrijker nu Hero Brinkman de PVV heeft verlaten, liet dit weekeinde weten wat hij uit de bezuinigingsonderhandelingen op het Catshuis wil zien komen.

SGP-leider Kees van der Staaij zei het zaterdag, op de algemene ledenvergadering van zijn partij, zo: „Bij de bezuinigingen geldt: de kaasschaaf volstaat niet, de botte bijl voldoet niet. Slim hervormen is nodig. Hervormen zonder taboes. Dat is de uitdaging van de crisis. Op de werkvloer: langer doorwerken en flexibiliseren. Op de woningmarkt: onzekerheid wegnemen en starters helpen. In de gezondheidszorg: meer zelf betalen en beter organiseren. Tot nu toe is dit te weinig opgepakt. Daar moet nu echt wat gaan gebeuren!”

Het zijn duidelijke aanwijzingen voor premier Rutte. Gelukkig voor het kabinet is de SGP altijd bereid geweest mee te stemmen bij bezuinigingen. Maar Van der Staaij zei nog iets: „Voor die constructieve houding is wel essentieel dat dreigende ethische verslechteringen uitblijven.” Want er heerst niet alleen een economische crisis, maar ook een „geestelijke crisis”, vindt Van der Staaij.

En laat die geestelijke crisis nu precies samenvallen met de door de VVD zo gekoesterde individuele vrijheid. Op al die terreinen staan VVD en SGP zo ver van elkaar af als maar kan: zondagsrust, homoseksualiteit (en het huwelijk), euthanasie en abortus.

Van der Staaij zinspeelt op een ruil tussen ‘geestelijke’ en ‘economische’ maatregelen. Over die laatste maatregelen zijn VVD en SGP het wél in grote lijnen eens:

Overheidstekort Beide partijen willen van het overheidstekort af. Bij de afgelopen verkiezingen boekten VVD en SGP de hoogste bezuinigingen in. De VVD had het over 30 miljard, de SGP over 29 miljard.

Minder overheid

Zowel de SGP als VVD wil een kleinere overheid. Burgers moeten meer zelf doen. De partijen spreken zich uit tegen belastingverhoging. In de woorden van de SGP: „Niet meer belasten, wel snoeien in het woud van subsidies en regelingen.” De SGP pleit zelfs voor één belastingtarief, en is dan ook bereid naar beperking van de hypotheekrenteaftrek te kijken. Dat laatste is bij de VVD nog taboe.

Harder werken

De sociale zekerheid kan soberder, vinden beide partijen. Alleen als het echt niet anders kan, moet de overheid bijspringen. Anders is het aan de persoon zelf (VVD) of aan maatschappelijke instituten zoals de kerk (SGP) om mensen te helpen. Beide partijen willen daarom werken aantrekkelijker maken, door het verschil tussen loon en uitkering te vergroten, de duur van de werkloosheidsuitkering in te korten en de levensloopregeling af te schaffen. De pensioenleeftijd moet volgens beide partijen omhoog naar 67. Ook mag van zowel SGP als VVD het ontslagrecht flexibeler worden.

Duurdere zorg

Zowel VVD als SGP vindt dat mensen meer moeten betalen voor hun eigen zorg. Overigens is de SGP minder optimistisch over marktwerking in de zorg dan de VVD.

Waar ze het over oneens zijn:

Bescherming van de zwakkeren

Waar de economische maatregelen de geestelijke wereld raken, wordt het complexer. Vanuit het idee van bescherming van de zwakkeren heeft de SGP kritiek op de bezuinigingen op passend onderwijs en de geestelijke gezondheidszorg. In zijn toespraak zaterdag waarschuwde Van der Staaij dat de onderhandelaars daar geen extra bezuinigingen mogen zoeken.

Ontwikkelingssamenwerking

Helemaal problematisch vinden de orthodox-christelijken het korten op ontwikkelingssamenwerking als manier om de overheidfinanciën op orde te krijgen. Van der Staaij: „We willen er wel voor waken dat de rekening van het feit dat we nationaal en Europees op te grote voet hebben geleefd, betaald moet worden door de allerarmsten in Afrika.”