Coalitiepartner Merkel weggevaagd in Saarland - kans op ‘instabiele coalitie’

Caption: A woman is accompanied by her dog as she cast her vote at a polling station in Blieskastel, southwestern Germany, during regional elections in the federal state of Saarland on March 25, 2012. German voters went to the polls in the first of three quick-fire state ballots which could give Chancellor Angela Merkel's coalition ally a drubbing ahead of a 2013 national election. After a gruelling seven regional votes in the year 2011, Merkel and her junior Free Democrats were only due to fight one in 2012, but that unexpectedly swelled to three after the sudden collapse of two state governments. The electoral season kicked off in Saarland, a small region of about 800,000 voters bordering France and Luxembourg, where the CDU is polling neck-and-neck with the main opposition Social Democratic Party (SPD). AFP PHOTO / ARNE DEDERT GERMANY OUT Een Duitse vrouw en haar hond in een stembureau in Blieskastel in de deelstaat Saarland. Foto AFP / Arne Dedert

De CDU van bondskanselier Angela Merkel lijkt de deelstaatverkiezingen in Saarland met 34,5 procent van de stemmen te hebben gewonnen. Coalitiepartner FDP wordt hier echter helemaal weggevaagd. De liberalen bereikten niet eens de kiesdrempel van vijf procent.

De FDP blijft steken op 1,5 procent, schrijft persbureau Reuters. De Duitse Piratenpartij bereikte volgens de ARD ongeveer acht procent van de stemmen en daarmee wordt Saarland de tweede Duitse deelstaat waar de partij is vertegenwoordigd.

Wat er de komende anderhalve maand beslist wordt in de Duitse deelstaten Saarland, Noordrijn-Westfalen en Schleswig-Holstein is bepalend voor de coalitie van Merkel. “Het is een graadmeter voor de nationale politiek”, vertelt correspondent Joost van der Vaart vanuit Berlijn. Van der Vaart:

“Dat de christendemocraten grote winst boeken in Saarland straalt goed af op Merkel. Maar als de FDP ook in de andere deelstaten grote verliezen lijdt kan dat de coalitie instabiel maken. Merkel is echter nog wel sterk genoeg”

In Saarland wonen een miljoen mensen, niet zoveel benadrukt Van der Vaart, een miljoen. Maar in Noordrijn-Westfalen wonen wel achttien miljoen mensen (van de ruim tachtig miljoen Duitsers). En als de FDP daar weer zo zwaar verliest is dat een teken dat de coalitie minder steun geniet.

Bij de parlementsverkiezingen in 2013 zal de CDU mogelijk een nieuwe coalitiepartner moeten vinden, als het verlies van de FDP blijft doorzetten. Van der Vaart acht het mogelijk vanwege de dalende populariteit van de FDP. Op 15 maart schreef hij in NRC Handelsblad dat als de FDP in Saarland en een tweede deelstaat verdwijnt, het mogelijk is dat de liberale partij zijn leider moet gaan vervangen. Van der Vaart:

Vooral voor de FDP ziet het er slecht uit. Als de liberalen uit twee of drie deelstaatparlementen verdwijnen, is het gedaan met het leiderschap van FPD-partijchef Philipp Rösler, vicekanselier en minister van Economische zaken in Merkels kabinet.

Hoewel Merkel een verlies van de FDP al eerder nuanceerde, weet zij dondersgoed hoe belangrijk de deelstaten zijn voor de Duitse landelijke politiek. Van der Vaart:

Merkel reageert gelaten op de turbulente ontwikkelingen in Noordrijn-Westfalen. Gisteren zei ze: “Het werk op landelijk niveau is volledig onafhankelijk van dat in de deelstaten.” Maar de bondskanselier weet als geen ander hoe belangrijk Noordrijn-Westfalen voor de Duitse politiek is. Toen de CDU daar twee jaar geleden verloor, raakte Merkels coalitie haar meerderheid kwijt in de Bondsraad, de Duitse senaat. Sindsdien verloopt de politieke besluitvorming in Berlijn moeizaam.