Wieg van zon toch niet gevonden

De zon is niet geboren in M 67, een grote groep sterren op een afstand van bijna 3.000 lichtjaar. Dit hebben de Mexicaanse astronoom Bárbara Pichardo en haar collega’s berekend (Astronomical Journal, maart).

M 67 was de beste kanshebber voor de geboorteplaats van de zon. Die zou er ruim vier miljard jaar geleden uit zijn weggedreven. Het ontstaan van de zon hangt nauw samen met dat van de planeten.

Zeker is dat de zon tezamen met een grote groep sterren is ontstaan. Onderzoek wees steeds sterker naar M 67, een open sterrenhoop in het sterrenbeeld Kreeft. M 67 draait op dezelfde afstand als de zon – op 27.000 lichtjaar – rond het melkwegcentrum en vele van zijn sterren lijken sterk op de zon.

De meeste open sterrenhopen vallen binnen enkele honderden miljoenen jaren uiteen, maar M 67 is nog vrij intact. En met zijn geschatte leeftijd van 3,5 tot 5 miljard jaar zou hij even oud als de zon kunnen zijn. Pichardo heeft nu berekend dat de zon en M 67 zo’n 4,5 miljard jaar geleden inderdaad dicht bij elkaar kunnen hebben gestaan.

De snelheid waarmee sterren uit een hoop wegdrijven ligt normaal rond de één kilometer per seconde. Volgens Pichardo moet de zonechter een snelheid van meer dan 20 kilometer per seconde hebben gehad. Dat kan bijvoorbeeld doordat de zon door passage van een andere ster uit de sterrenhoop was geslingerd – maar in dat geval zou de schijf van oermateriaal rond de zon uiteen zijn gevallen en hadden er geen planeten kunnen ontstaan. En als de planeten er toen al waren, zouden ze van de zon zijn losgetrokken. De zon kan dus niet in M 67 geboren zijn, concludeert Pichardo.

George Beekman