Stank en vrijzinnigheid

Evandro Barbosa - Zaven Andriasian, Cappelle Open 2012. Zwart begint en wint.

The Streatham & Brixton Chess Blog is de website van een Londense schaakclub waar vaak buiten de paden van de gebruikelijke schaakverslaggeving wordt getreden, bijvoorbeeld in een lange serie artikelen over schaken in de beeldende kunst. En dan niet zoals het meestal gaat, met oude koek, maar met originele vondsten en inzichten.

Deze week had dat blog een artikel over de Chinese tegenhanger van Twitter, waar veel onderwerpen onbespreekbaar zijn. Op de lijst van termen die er niet doorkomen op Weibo, de Chinese Twitter, staat bijvoorbeeld seks, communistische bandiet, fuck me, homoseksualiteit, Tianmen plein en politieke gevangene.

Goed, we zijn het er niet mee eens, maar we begrijpen wat de censors bezielt. Maar driekleurige kat of vergeet-mij-niet, waarom is dat verboden? Of de twee Chinese karakters die samen het woord schaakopening vormen, waarom mag dat niet? Je kunt nog denken dat die karakters een schunnige bijbetekenis hebben in het Chinees, maar volgens het S & B blog is ook het schaakgetal 64 verboden. Het moet het schaakspel zelf zijn waar iets mis mee is, maar wat? Een raadsel, ook gezien het feit dat de Chinese overheid handenvol geld in het schaken steekt.

Bij het individuele Europese kampioenschap in de Bulgaarse stad Plovdiv, dat deze week is begonnen, is ook van alles verboden. Een minuut te laat aan het bord komen betekent partijverlies. De code voor kleding en persoonlijke hygiëne die een paar weken geleden geïntroduceerd werd bij de vrouwen, geldt hier in aangepaste vorm voor de mannen. Een woordvoerster van de Europese schaakbond zei een paar weken geleden dat de vrouwen altijd al netjes waren, maar dat het er bij de vieze mannen om zou gaan spannen.

Ik ben geneigd te denken dat al die regels en verboden er alleen maar zijn om perverse officials de gelegenheid te geven om straffen uit te delen en zichzelf daardoor belangrijk te maken, maar misschien vergis ik me. Een voorstander van de kledingvoorschriften schreef dat hij, als hij van een schaakavondje thuis kwam, altijd van zijn vrouw te horen kreeg: „Je stinkt weer naar de dood.” Kennelijk stinken veel schakende mannen, en de schone mannen nemen dat mee naar huis.

In The New York Times had Nicholas Kristof laatst een column over het verschil tussen conservatieven en ‘liberals’, mensen die je in Nederland gematigd links zou noemen. Een van de verschillen was dat conservatieven een veel grotere afkeer van stank en vuil hebben. Het was zelfs zo dat mensen conservatievere antwoorden gaven op politieke vragen als ze aan vuil moesten denken, bijvoorbeeld als ze in de buurt waren van een stukje zeep. Als je wilt voelen hoe het is om conservatief te zijn, was je handen dan eens goed, schreef The New York Times.

De psycholoog A.D. de Groot beschreef lang geleden het karakter van schakers als dat van ‘liberals’, al gebruikte hij dat woord niet. Ze geloven niet in God, niet in autoriteit en niet in het vaderland, alleen in eigen inzicht. Nu blijkt, als je Kristof mag geloven, dat de stank van de dood die ze volgens die eerder genoemde schakersvrouw met zich mee dragen, ook al een vorm van liberale vrijzinnigheid is. Mooi is het niet, maar alles klopt, en de ambtenaren van de Chinese twittercensuur begrepen dat misschien.

Alexander Beljavski - Ogulcan Kanmazalp, EK Plovdiv 2012

1. d4 d5 2. c4 e6 3. Pc3 Le7 4. cxd5 exd5 5. Lf4 c6 6. e3 Lf5 7. g4 Le6 8. h3 Pd7 9. Pf3 g5 10. Le5 Met deze nieuwe zet bereikt wit evenmin voordeel als met 10. Lg3 of 10. Lh2 10...Pxe5 11. Pxe5 f6 12. Pd3 Ld6 13. Df3 De7 14. 0-0-0 0-0-0 15. Lg2 h5 16. e4 dxe4 17. Dxe4 Df7 18. Pc5 Ook na 18. Kb1 hxg4 19. hxg4 f5 heeft zwart niets te klagen. 18...Lxa2 19. Df5+ Kb8 20. Pxb7 Geen echt stukoffer, want 20...Kxb7 21. Db5+ zou goed voor wit zijn. Na 20...Dxb7 21. Pxa2 zou het ongeveer gelijk staan, maar zwart wil meer. 20...Lf4+

Zwart overschat zijn kansen. 21. Dxf4+ Dit dameoffer is gedwongen, maar ook sterk. 21...gxf4 22. Pxd8 Dc4 23. Pxc6+ Kc7 24. The1 Zwart heeft wat materiaal gewonnen, maar zijn stukken staan slecht. Wit heeft de beste kansen. 24...hxg4 25. hxg4 Sterker was 25. Ld5, om het materiaal met rente terug te winnen. Na 25...Dxd5 26. Pxd5+ Lxd5 27. Pb4 heeft zwart niet genoeg compensatie voor de kwaliteit. 25...f3 Dit is nog een goede tegenkans. 26. Lxf3 Th3 27. Te3 Txf3 28. Txf3 Dxc6 Een betere verdediging was 28...Kxc6. Na 29. d5+ Kd7 is er dan een belangrijk verschil met het partijverloop. 29. d5 Dc4 30. Td4 Deze sterke zet zou met zwarts koning op d7 niet mogelijk zijn. 30...Df1+ 31. Kc2 Lc4 32. Tff4 La6 33. g5 Opent lijnen voor de torens, die de d-pion naar promotie gaan leiden. 33...fxg5 34. d6+ Kd7 35. Tf7+ Ke6 36. d7 Kxf7 37. d8D Dxf2+ 38. Kb3 Pf6 Nog heel even mag dit paard, dat steeds werkloos op stal heeft gestaan, aan de strijd meedoen, alleen maar om snel te sneuvelen. 39. Td6 Df1 40. Dc7+ Kg6 41. Dc6 Ld3 42. Pd5 Dd1+ 43. Kc3 Zwart gaf op.