Ophef om ontslagbrief Goldman ebt weer weg

Een week nadat de financiële wereld werd opgeschrikt door de gepubliceerde ontslagbrief van een Goldman Sachs-bankier is de beurswaarde weer hersteld.

Het Greg Smith-effect duurde maar kort. Vorige week zette de derivatenhandelaar Wall Street op zijn kop door in een ontslagbrief zijn voormalige collega’s van Goldman Sachs uit te maken voor hebzuchtige brallers die klanten onbezwaard financiële troep verpatsten.

De brief sloeg in als een bom. Dat kwam door de inhoud. Als Smith had geklaagd over excessieve bonussen dan was de publieke woede groot geweest, maar de ophef in het wereldje minder. De tirade van Smith tastte een van belangrijk bezit van Goldman aan: het vertrouwen van klanten.

Hoe vaak ben ik getild? Dat is de vraag die talloze vermogende particulieren en topmannen van bedrijven die Goldman Sachs inhuurden om een beursgang voor te bereiden zich onmiddellijk stelden, evenals handelaren in staatsobligaties en derivaten.

In de dagen na de brief van Smith daalde de koers van het aandeel Goldman Sachs. Als gevolg verloor de zakenbank ruim 2 miljard dollar aan beurswaarde. Maar deze week wist Goldman juist goed nieuws te brengen. De bank haalde mooie opdrachten binnen en een week na de brief van Smith heeft Goldman het waardeverlies op de beurs goedgemaakt. Gisteravond sloot het aandeel Goldman op 126,18 dollar, een groei van 1,44 procent.

Zo begeleidt Goldman, samen met Deutsche Bank, het Nederlandse bedrijf Norit (bekend van diarreetabletten en groot in waterzuiveringssystemen) naar de beurs in New York. De keuze voor Goldman is niet vreemd. Goldman en Deutsche waren vorig jaar betrokken bij het verstrekken van een kredietfaciliteit van circa 310 miljoen dollar en 75 miljoen euro voor Norit. De opbrengst van de beursgang is juist bedoeld om die faciliteit af te betalen, meldt Norit. Het typeert een slimme bank: twee keer verdienen aan dezelfde operatie.

Persbureaus meldden deze week ook het gerucht dat private equityfinancier CVC Goldman Sachs zou hebben gecontracteerd om een beursgang van Formula One, het bedrijf achter de gelijknamige autoraces, te onderzoeken. Als het gerucht klopt, kan Goldman er flink aan verdienen. De deal zou minstens 10 miljard dollar waard zijn.

Uit jaarlijks onderzoek van Thomson Reuters bleek vrijdag dat Goldman Sachs het afgelopen jaar in Europa de meest succesvolle bank was bij het adviseren van fusies en overnames. In totaal adviseerden bankiers van Goldman bij 29 Europese overnames, in totaal goed voor 78 miljard dollar. Op wereldniveau lijdt Goldman wel een nederlaag. De bank moet de toppositie afstaan aan de Amerikaanse concurrent JP Morgan. Maar de verschillen zijn klein. Beide banken adviseerden bij 59 fusies of overnames, maar de transacties waar JP Morgan bij betrokken was, waren 4 miljard dollar meer waard dan het totaal van de Goldman-deals.

Een week na de brief van Smith lijkt de kritiek niet meer dan een ongemakkelijk incident. Een handelaar kan een bank zeker te gronde richten, kijk maar naar Nick Leeson en de Britse Barings Bank. Maar er is meer nodig dan een opiniestuk om een 143-jarig instituut als Goldman Sachs te laten wankelen.

Het is waarschijnlijk te voorbarig om te stellen dat Goldman alleen met de schrik is vrijgekomen. Klanten zullen de komende tijd toch gaan nadenken: wil ik ze nog vertrouwen met mijn geld en mijn opdrachten? Bij grote beleggers (banken, pensioenbeheerders, verzekeraars) wordt regelmatig en structureel geëvalueerd. Welke banken gunnen wij onze opdrachten? Als wij een staatsobligatie willen verkopen, zijn de banken die wij als tussenpersoon gebruiken (zogenoemde marketmakers die kopers en verkopers verbinden) in staat een goede prijs te krijgen? Als onze tussenpersonen opbellen met ongevraagd advies, is dat gedegen en vinden wij dat betrouwbaar? Is er een verborgen agenda?

Een handelaar kan met een muisklik besluiten een order om voor 40 miljoen Duitse staatsleningen te kopen aan Barclays te gunnen en niet aan Goldman Sachs. Maar beleggers kunnen ook besluiten dat de brief van Greg Smith reden genoeg is om Goldman uit te sluiten als tussenpersoon. Als genoeg klanten dat doen, wordt het netwerk en de macht van de bang kleiner en topbankiers kunnen besluiten te vertrekken naar concurrenten die nog wel vertrouwd worden. De financiële wereld zal altijd een zakenbank kennen die de absolute top van de sector is, maar dat hoeft niet per se Goldman Sachs te zijn.

In reactie op de brief van Smith klom een andere voormalig werknemer van Goldman Sachs in de pen. Jacki Zehner was de eerste vrouwelijk handelaar die het tot partner schopte. Ze verliet Goldman in 2002. In een lange blog schetst ze een genuanceerder verhaal dan Smith. Is de cultuur bij Goldman Sachs veranderd? Ja, schrijft ze. Is er minder respect voor de klant dan vroeger? Ja. Gaat het meer om geld verdienen? Ja.

Maar, zo schrijft Zehner, er is meer wantrouwen in de hele markt, niet alleen bij Goldman Sachs. De bedragen die verhandeld worden zijn in tien jaar tijd verveelvoudigd. Gesloten hedgefondsen geven meerdere banken tegelijk opdrachten om voor honderden miljoenen dezelfde obligaties te verkopen, zodat de prijs keldert. Iedereen verliest, behalve het hedgefonds dat de klap zag aankomen en zich via andere beleggingen wist in te dekken. Zehner: „Uiteindelijk draait de hele markt op vertrouwen. Zonder vertrouwen heb je niets.”