'Onttroonde Bo Xilai wilde een coup plegen'

De Chinese censuur is de afgelopen 72 uur begonnen met het blokkeren en laten verwijderen van alle blogs en artikelen over het ontslag van Bo Xilai (62) als partijsecretaris van Chongqing. Het Chinese internet werd de laatste dagen overspoeld met geruchten, steunbetuigingen en afkeuringen. Het meest wilde gerucht wil dat Bo samen met een zittend lid van het Politbureau, Zhou Yongkang, een coup wilde plegen om te voorkomen dat hervormers, onder wie vicepresident Xi Jinping, het voor het zeggen krijgen in het Politbureau.

De buiten China onbekende Zhou Yongkang (69) is een van de machtigste mannen in het land. Alle staatsveiligheids- en politiediensten en het gevangeniswezen vallen onder hem. Hij is de man die dissidenten vervolgt en opdracht gaf kunstenaar Ai Weiwei te arresteren. Hij wordt gezien als een maoïstische hardliner en een aanhanger van Bo Xilai’s kandidatuur voor het Politbureau.

Hoewel het gerucht niet bevestigd kan worden, valt het op dat in Peking een ongebruikelijk grote politiemacht op de been is en dat ook in Shanghai en andere steden SWAT-teams patrouilleren op vliegvelden en treinstations. Volgens Hongkongse en Taiwanese media is Bo Xilai onder huisarrest gesteld en is Zhou Yongkang al dagen niet in het openbaar gesignaleerd. Zhou’s bewegingsvrijheid zou al worden beperkt, aldus de Financial Times China.

China-watchers in Hongkong, onder wie Jin Rhong en Johnny Liau, denken dat er achter de schermen een hevig conflict woedt over de samenstelling van het Politbureau nu zeven van de negen zittende leden eind dit jaar met pensioen gaan.

„Er wordt nog niet geschoten, maar de spanning is voelbaar”, aldus Jin Rhong. Volgens Liau is Bo Xilai onttroond en onder huisarrest geplaatst toen hij in Peking was om te voorkomen dat hij zou terugkeren naar Chongqing, waar hij zou worden beschermd door de staatsveiligheidsdienst van Zhou Yongkang.

Bo en Zhou komen uit families die hun sporen verdienden in de burgeroorlog aan de zijde van Mao Zedong. „Zij horen tot de rode aristocratie die China beschouwt als haar eigendom. Zij zijn tegen hervormingen en vrezen dat de beoogde nieuwe president Xi Jinping zich zal ontpoppen tot een Chinese Gorbatsjov”, aldus Jin.

Rode Prinsen: Z&Z, pagina 20