‘Liever goed leven dan langer leven’

‘Ik kan wel gaan zitten mokken, dat het onrechtvaardig is, maar daar koop ik natuurlijk niks voor.” Zegt Harm Kuipers die sinds 2010 weet dat hij uitgezaaide prostaatkanker heeft. Eind vorig jaar kwam bovendien een slokdarmkanker bij hem aan het licht.

Eén op de acht mensen met slokdarmkanker is vijf jaar later nog in leven. Kuipers: „Dat is het overall-overlevingspercentage. Mijn situatie is ernstiger.”

Welbewust koos hij voor een kleine operatie. Bij een grote operatie die bedoeld is om de patiënt te genezen, haalt de chirurg de bovenkant van de maag en de onderkant van de slokdarm weg en construeert een langwerpige buismaag.

“Daarvan is me uitgelegd wat de impact op mijn dagelijks leven zou zijn. Je energie-inname is redelijk beperkt. Ik heb gistermiddag anderhalf uur door de Limburgse heuvels gefietst. Dat gaat nog erg goed. De calorieën die ik daar heb verstookt had mijn buismaag er nooit bij kunnen hebben. Verder moet je altijd half-rechtop slapen, anders loopt je maaginhoud terug. En bij sommige mensen leegt die kleine maag zich soms in één keer in de darmen – het dumpingsyndroom. Dat ontregelt je darmen en je suiker- en insulinehuishouding. Desondanks is de kans dat je vijf jaar overleeft dan nog maar ongeveer 40 procent. Het resultaat is bescheiden. Mijn overweging was dat ik die prostaatkanker toch ook al heb. Daarom heb ik van die grote ingreep afgezien.”

En in plaats daarvan?

„Endoscopisch, via de slokdarm, is de tumor zo goed mogelijk weggehaald. Het risico was dat er microscopische resten achter zouden blijven. Dat is bij mij het geval en dan zijn er niet veel mogelijkheden meer. Ik heb er geen spijt van. Ik heb me laten leiden door het idee dat ik nog zo lang mogelijk zo vitaal mogelijk wil blijven. En zo min mogelijk belemmerd wil zijn in de dingen die mijn leven plezierig maken.

“Als ik voor mijn beide tumoren de maximale behandeling had genomen, dan zou ik op dít moment meer last van de behandeling hebben gehad dan van de tumoren. Dat weet ik in ieder geval zeker. Nu ben ik nog in redelijk goede conditie en ik wil proberen die zo lang mogelijk vast te houden. Maar het zijn lastige afwegingen. Je moet nu en dan kiezen en dan steeds kansen op gevolgen afwegen.”

Raadt u het iedereen aan om niet de uiterste behandeling te nemen?

“Nee. Ik kan me heel goed voorstellen dat er mensen zijn die iedere strohalm aangrijpen. Maar met mijn medische achtergrond weet ik dat dat vaak ten koste gaat van de kwaliteit van leven. En die prijs betaal ik niet. Ik kan nu nog veel doen. Vandaag werk ik. Morgen ook gedeeltelijk. Overmorgen ga ik vliegen. Ook een hobby van me. Samen met een instructeur, want door mijn ziekte mag ik niet meer alleen vliegen. Gisteren was ik aan het fietsen. Ik hoor vogeltjes fluiten. Ik zie bloemetjes bloeien. Het zonnetje schijnt. Ik kan nog genieten.”

Kuipers maakt geen geheim van zijn ziekten. Over prostaatkanker heeft hij voorlichting gegeven aan patiënten en aan mannen met een hoog risico op de ziekte. “Het is een ziekte waar veel meer mannen voor worden behandeld dan eigenlijk nodig is. Ja, in mijn situatie is dat anders. Bij mij was de tumor al uitgezaaid naar veel lymfeklieren. Een operatie was zinloos. Ik heb nu hormoontherapie die de groei vertraagt, maar je weet dat de kanker daar op een gegeven moment aan ontsnapt.”

En dan? Chemotherapie?

“Chemotherapie bij prostaatkanker is vrij nieuw. Ik houd het goed bij, maar die chemotherapieën geven nu een levensverlenging van een aantal maanden. Voor die paar maanden is de prijs van de ellende door de chemo mij veel te hoog. Als ze nou een paar jaar zouden beloven, dan zou ik zeggen: die prijs wil ik betalen. Maar zoals het er nu uitziet doe ik het niet. Je levensverwachting is nog 15 tot 18 maanden als de hormoontherapie niet meer werkt. Het is nu de vraag of bij mij de prostaatkanker of de slokdarmkanker het snelst is. Ik denk dat de klok van de slokdarmkanker het snelst tikt, maar we zien het wel.”

Hebben die kankers iets met uw sportcarrière te maken? Heeft u er een verklaring voor?

“Domme pech. Het heeft niks met sport te maken. De belangrijkste factor om prostaatkanker te krijgen is testosteron. De prostaat groeit door testosteron. En de vorm van slokdarmkanker die ik heb heeft te maken met maagzuur dat omhoog komt in de slokdarm en wat daar irritatie geeft. Ik heb mijn hele leven last gehad van brandend maagzuur. Ik heb een keer een maagzweertje gehad. En die maagbacterie Helicobacter. Het is puur pech. Het kan iedereen overkomen.”