Toearegrebellen profiteren van verwarring Mali

Toearegrebellen in het noorden van Mali maken gebruik van de chaos na de staatsgreep in de hoofdstad Bamako en rukken op naar het zuiden. De verblijfplaats van president Amadou Toumani Touré is nog steeds onduidelijk.

Een Malinese officier zei dat de rebellen het militaire kamp in Anefis hebben bezet na de terugtrekking van regeringstroepen. „Het leger heeft zich teruggetrokken naar Gao”, zei een anoniem bron in Timboektoe. „Er is geen militair leiderschap meer. De rebellen zullen de steden in het noorden innemen.”

De Toearegbeweging MNLA, de Nationale Beweging voor de Bevrijding van Azawad, vecht sinds januari voor een onafhankelijke staat in het noorden van Mali. De rebellen hadden tot dusverre het leger verjaagd uit afgelegen stadjes in het noorden, maar ze waren nog niet in de buurt gekomen van de regionale hoofdsteden Kidal, Timboektoe en Gao.

De coupplegers, die zich het Nationale Comité voor het Herstel van Democratie en Restauratie van de Staat (CNRDR) noemen, hebben de regering omver geworpen omdat ze ontevreden waren over de manier waarop de opstand in het noorden werd aangepakt. Ze hebben de grondwet opgeschort, de instituties ontbonden, een avondklok ingesteld en verschillende ministers gearresteerd.

In Bamako waren gisteravond sporadisch schoten te horen. Militairen die roken naar alcohol plunderden het presidentiële paleis. Anderen reden in terreinwagens over de brede lanen van Bamako, terwijl ze met de ene hand bierflessen vasthielden en met de andere in de lucht schoten.

De staatsgreep lijkt het gevolg van een uit de hand gelopen muiterij. De opstandige troepen zijn slecht bewapend en worden geleid door een kapitein Amadou Sanogo, een militair met een relatief lage rang die niet de steun heeft van het volledige Malinese leger. Volgens regeringsfunctionarissen en diplomaten wordt Touré beschermd door de Rode Baretten, een goed getrainde elite-eenheid.

Sanogo verklaarde dat het doel van de CNRDR niet is om de macht over te nemen. „We zweren plechtig de macht over te dragen aan een democratisch gekozen president zodra de nationale eenheid en territoriale integriteit zijn hersteld.” Op de vraag hoe lang dat kan duren, zei hij: „Drie maanden, zes maanden, negen maanden; het hangt af van de structuur die we invoeren zodat ik terug kan gaan naar een leven als militair.”

De staatsgreep is wereldwijd veroordeeld. De VN-Veiligheidsraad riep op tot het „onmiddellijke herstel van de grondwet en de democratisch gekozen regering”. De Afrikaanse Unie noemde de coup een „belangrijke tegenslag voor Mali”.

De Wereldbank, de Afrikaanse Ontwikkelingsbank en Frankrijk hebben alle hulp opgeschort tot de crisis is opgelost. De Amerikaanse regering dreigt de jaarlijkse militaire steun van 137 miljoen dollar op te schorten. (AP, Reuters, AFP, BBC)