Waarom schrijft een kind vaak in spiegelbeeld?

Jonge kinderen schrijven bepaalde letters en getallen vaak in spiegelbeeld, viel vader Jeroen de By uit Alkmaar op. Ook als die tekens geregeld in de goede vorm voorbijkomen. Waarom schrijven kinderen ze dan toch verkeerd?

Jonge kinderen zien letters in spiegelbeeld als ‘gewone’ letters, zegt Stanislas Dehaene. Hij is hoogleraar aan het Collège de France in Parijs en schrijver van het boek Reading in the Brain. Dat komt doordat links en rechts in de natuur geen betekenis hebben. Of een ezel nu met zijn kop naar rechts of naar links staat, hij blijft voor onze hersenen herkenbaar als een ezel. Een p is voor een kind daarom hetzelfde als een q.

Pas als kinderen leren lezen, leren de hersenen om gewone letters te onderscheiden van spiegelbeeldletters. De hersenen maken dan een uitzondering voor letters en woorden.

De ezel blijft, linksom of rechtsom, een ezel. Spiegelschrift leren kinderen dus vanzelf af. Maar het deel van de hersenen waarmee je leert lezen is precies hetzelfde deel dat in eerste instantie geen verschil ziet tussen links en rechts. Het is daarom heel normaal dat kinderen tot een jaar of tien bepaalde letters en getallen in spiegelbeeld schrijven.

Ouders denken vaak dat spiegelschrift bij oudere kinderen wijst op dyslexie. Dat is een misverstand, zegt Jessica Westerweel, beleidsmedewerker Leerstoornissen bij oudervereniging Balans. „Kinderen met dyslexie hebben moeite om klanken aan de juiste tekens te koppelen. Eu wordt bijvoorbeeld ue. Of ze halen de b en de d door elkaar. Maar dat is geen visueel probleem.”

Agnes Oosterveen-Hess, die een leermethode voor kinderen bedacht, heeft wel een verklaring voor spiegelschrift bij oudere kinderen. „Sommige kinderen denken driedimensionaal: in beelden, niet in woorden. Voor hen zijn de b, d, p en q precies dezelfde letter.” Met haar ‘Ik leer anders’-methode helpt ze die kinderen om het alfabet visueel op te slaan. Dan leren ze de d te herkennen als de vierde letter van het alfabet. „Deze kinderen kunnen vaak twee kanten tegelijk opschrijven”, zegt Oosterveen-Hess. „Net als Leonardo Da Vinci.”

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl