V-raad nu unaniem achter stappenplan Annan voor Syrië

Na maanden van grote verdeeldheid over de opstand in Syrië, heeft de VN-Veiligheidsraad gisteren unaniem steun uitgesproken voor de bemiddelingspoging van Kofi Annan. Beëindiging van het geweld door alle partijen staat daarin centraal, naast toelating van humanitaire hulp. Ondertussen bestookten Syrische tanks vandaag, volgens bronnen van de oppositie, wijken van de stad Hama.

Over de eis dat president Assad aftreedt, waar de Arabische Liga en en het westen eerder op aandrongen, zegt de raad niets. Ook wordt Syrië niet gedreigd met een ultimatum, zoals westerse landen aanvankelijk wilden, laat staan met militaire interventie. Wel zal de raad als Annan geen vooruitgang boekt „verdere, passende stappen overwegen”, zoals de karakteristiek vage diplomatieke formulering luidt.

Bemiddelaar Annan zei vanochtend dat de Veiligheidsraad een „niet mis te verstane boodschap” aan Syrië heeft gestuurd dat het geweld moet stoppen. De raad, het hoogste orgaan van de Verenigde Naties, nam een zogeheten ‘presidentiële verklaring’ aan. Zo’n uitspraak is niet bindend, en is daarom een minder krachtig signaal dat een resolutie. Twee resoluties over Syrië werden in oktober en februari getroffen een dubbel veto van Rusland en China.

De Veiligheidsraad onderschrijft nu in de verklaring het zespuntenplan dat Annan eerder deze maand heeft voorgelegd aan de Syrische regering. De regering zou moeten toezeggen de strijd te staken om zo snel mogelijk en onder toezicht van de VN te komen tot beëindiging van alle gewapend geweld door alle partijen; onmiddellijk het gebruik van zware wapens in woonwijken moeten staken en militairen uit woonwijken moeten terugtrekken; onmiddellijk een dagelijkse gevechtspauze van twee uur in acht moeten nemen zodat humanitaire hulpverleners hun werk kunnen doen; politieke gevangen moeten vrijlaten; journalisten bewegingsvrijheid in het land moeten geven; en het recht op vreedzame demonstraties moeten respecteren.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov toonde zich tevreden over de verklaring: „Het belangrijkste is dat er geen ultimata, geen dreigingen en geen beweringen in staan over wie schuldig is”. Rusland heeft er steeds bezwaar tegen gemaakt dat andere landen van de Veiligheidsraad het geweld van de oppositie onvoldoende erkenden als deel van het probleem. De Russische ambassadeur bij de VN zei dat de raad „er eindelijk voor gekozen heeft pragmatisch naar Syrië te kijken”.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Clinton zei dat het van grote betekenis is dat de raad zich achter Annan heeft geschaard. Ze spoorde Assad en zijn regime aan om „te kiezen voor de deze weg”. Het alternatief zou verder isolement zijn. (AP, Reuters, AFP)