Moeders laatste weken

Moeders laatste weken

Jocelyn Lee. T/m 28 april in Flatland Gallery, Lange Nieuwstraat 7, Utrecht. Inl: www.flatlandgallery.com ****

Een enkele bloem in een verlaten tuin, blauw gelakte nagels rustend op de taille van een jonge vrouw, of een gevallen teddybeer: De Amerikaanse fotografe Jocelyn Lee (1962) ontgaat niets. Haar werk, veelal landschappen en portretten, kenmerkt zich door een ontwapenend realisme. Haar eerste Europese solo, met een kleine dertig foto’s uit diverse series, is nu te zien in de Flatland Gallery.

Ontroerend en kwetsbaar maar direct en rauw à la Nan Goldin. Zo laten de foto’s uit Lees laatste serie Last Night uit 2008 zich het beste omschrijven. De foto’s verhalen over de laatste weken van haar moeder, strijdend tegen longkanker. Met intieme portretten van haar familie en beelden van haar moeders tuin probeert Lee de onvermijdelijkheid van het leven te verbeelden. Foto’s van een kleine vlindertatoeage of een overrijpe appelboom construeren samen met indringende portretten een complete geschiedenis. Bob, een oudere man, kijkt weg en lijkt aangeslagen. Het jonge nichtje Pearl is onbevangen en vrolijk.

Hoewel haar landschappen, vreemd vertrouwd, je doen wegdromen, ligt haar ware kracht in haar ijzersterke portretfotografie. Niet een van de personen is beroemd of opvallend afwijkend, maar stuk voor stuk zijn ze aanwezig en levendig. Bovendien verhult Lee niets. Een naakte vrouw met een donkere snor of de jeugdpuistjes van een meisje – geen van deze details is storend. Ze dragen juist bij aan de geloofwaardigheid van Lees fotografie.

De serie The Youngest Parents: Teenage Pregnancy as it Shapes Lives uit 1997, van zwangere meisjes in pikante lingerie, is al net zo direct. Wederom weet Lee de onverhulde kwetsbaarheid van de wereld om haar heen vast te leggen. Een van de meest sprekende foto’s is een simpel familieportret, Family at Fog Pond (2005), van een ouder echtpaar en een jong meisje die zich in een mistige plas bevinden. De foto straalt zowel kou als warmte uit en laat de kijker achter met een scala aan impliciete verhalen. Waarom kijkt het meisje zo verdrietig? Waar zijn de vader en moeder?

Enig punt van kritiek is dat door het samenvoegen van de verschillende werken de dynamiek van de serie an sich verdwijnt. Het is vaak raden waartoe een portret behoort, wat eerder afleidt dan aanvult.