Er kan gewoon worden doorgeregeerd

De helft plus één, zo luidt de simpele meerderheidsregel in een democratie. En: een kabinet heeft het vertrouwen van het parlement totdat het tegendeel blijkt. Langs deze regels bezien is er niets aan de hand voor de gedoogcoalitie van premier Rutte na het vertrek van Hero Brinkman uit de PVV-fractie. Er kan gewoon worden doorgeregeerd.

De jongste ‘dissident’ aan het Binnenhof is heel helder over zijn positie ten opzichte van het kabinet. Hij ondersteunt nog steeds „van harte” het gedoogakkoord van VVD, CDA en PVV. Ook de aanvullende bezuinigingsmaatregelen waarover de drie partijen in het Catshuis onderhandelen ziet Brinkman vol vertrouwen tegemoet. Hij bekleedt weliswaar met zijn nu verkregen cruciale meerderheidsstem een wippositie, maar, hij zal niet „met een breekijzer proberen de deur van het Catshuis open te breken, teneinde nog een verlanglijstje bij de premier te deponeren”.

De opgewonden juichstemming die de linkse oppositie en D66 dinsdag toonde tijdens het spoeddebat over de door het vertrek van Brinkman ontstane politieke situatie was dan ook voorbarig. Het minderheidskabinet van VVD en CDA had door de gedoogconstructie met de PVV altijd al een wankele basis. Deze is hooguit nog iets wankeler geworden.

Hoop uit de geschiedenis kan de oppositie niet putten. Afsplitsingen – ook binnen regeringspartijen – zijn in de Nederlandse parlementaire historie een vertrouwd fenomeen, maar deze hebben nooit geleid tot de directe val van een kabinet.

De snelle ondergang van het eerste kabinet Balkenende in 2002 komt enigszins in de buurt, maar deze was voornamelijk het gevolg van de complete chaos in de LPF. Dat is binnen de strak geleide Tweede Kamerfractie van de PVV vooralsnog niet het geval.

Met de regeermacht is op dit moment ondanks het vertrek van Brinkman dus weinig aan de hand. Maar dit geldt niet voor de regeerkracht van het kabinet Rutte. Het kabinet heeft enkele belangrijke besluiten slechts kunnen nemen dankzij de loyale steun van de oppositie omdat de PVV het liet afweten.

Zeker na de leiderschapswisseling in de PvdA en de daarmee gepaard gaande nieuwe assertiviteit van de partij is toekomstige steun veel minder vanzelfsprekend. Kortom, de gedoogcoalitie is op zichzelf aangewezen. Een stevig ombuigingspakket vraagt om een stevige coalitie. Die was er van het begin af aan al niet en daarvan is nu helemaal geen sprake meer.

Commentaren geven het standpunt van de krant, op basis van discussies tussen commentatoren