De verhoudingen blijven slecht

Vanmiddag verschijnt het onderzoeksrapport over ‘de Wassenaarse seksrel’. Of het de verhoudingen binnen de gemeenteraad verbetert, valt te betwijfelen.

Het Wassenaarse raadhuis De Paauw, waar een drinkgelag vorige maand uitmondde in een conflict tussen college- en oppositiepartijen. Foto Walter Herfst

Een tafel, zes stoelen, in de hoek een bureau. De werkkamer van wethouder Dienke Dekker (CDA) in het statige raadhuis van Wassenaar is er een als veel andere. Het is ook de plek waar collega en locoburgemeester Henk de Greef (VVD) ruim een maand geleden ongepaste seksuele opmerkingen zou hebben gemaakt tegen een vrouwelijk raadslid.

„Daar zat ik”, wijst wethouder Fred Sanders (D66). Hij vertelt wat zich in de avond en nacht van 13 op 14 februari heeft voorgedaan. Na een raadsvergadering was daar een borrel. Ook de oppositie was welkom. Het doel was de gespannen verhoudingen in de lokale politiek te verbeteren. De nazit liep uit op een nachtelijk drinkgelag, dat tot vijf uur de volgende ochtend zou duren.

Wethouder Sanders is de enige van het Wassenaarse college die nog met de pers praat zolang de ‘seksrel’ in onderzoek is. Het Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten (BING) zou er vanmiddag over rapporteren. Sanders wil „de verzinsels” niet onweersproken laten.

Het vertrek is zo’n 20 vierkante meter groot. De twaalf aanwezigen konden elkaar volgens Sanders allemaal zien en horen. En De Greef heeft geen ongepaste seksuele opmerkingen gemaakt tegen het vrouwelijke raadslid, bezweert de wethouder. Ja, er stonden een paar flessen wijn op tafel. En ja, ook Sanders had een slok op. Hoeveel weet hij niet; wel zoveel dat hij niet meer in een auto zou stappen. Toch zegt hij nog precies te weten wat er allemaal is gezegd.

Volgens Sanders maken de beschuldigingen aan het adres van De Greef deel uit van een lastercampagne van de oppositiepartijen WatWassenaarWil (WWW, 6 zetels) en eenmansfractie Democratische Liberalen Wassenaar (DLW). Zij brachten de vermeende opmerkingen van De Greef via raadsvragen in de openbaarheid. Sanders spreekt van „Daily Mirror-achtige praktijken” en „dirty tricks”.

Voordat hij wethouder werd, maakte Sanders carrière in ‘de communicatiebranche’. Daarnaast zat hij namens D66 in de gemeenteraad van Wassenaar, voor het eerst in 1991. Ook toen werden in de raad weleens pittige discussie gevoerd, vertelt Sanders. „Maar altijd op basis van vertrouwen. Nu wordt alles gewantrouwd, tegen het paranoïdeachtige aan.”

Het resultaat van het nachtelijke drinkgelag is dat de verhoudingen in de Wassenaarse gemeentepolitiek slechter zijn dan ooit. Dat bleek ook afgelopen maandag bij een raadsvergadering. Ben Paulides (DLW) vertelde dat een burgerraadslid van zijn partij vorige week maandag op straat is bedreigd met een pistool. De bedreiging zou ook zijn gericht aan Paulides zelf, die vermoedt dat dit verband houdt met de vragen die hij heeft gesteld. Volgens Paulides heeft burgemeester Jan Hoekema (D66) zijn klachten over het incident niet serieus genomen.

Voor Wassenaar (26.000 inwoners) is de polarisatie een betrekkelijk nieuw fenomeen. De oorsprong daarvan ligt in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2006. De sinds jaar en dag oppermachtige VVD had toen met 11 zetels een absolute meerderheid. „Een monopoliepositie is nooit goed”, zegt Fred Sanders. „De extremen in de VVD wilden hun zin doordrukken.” Vooral het voornemen van de gemeente om groenstroken te verkopen, stuitte op verzet van bewoners. Het groene aanzien van hun dorp is de overwegend welgestelde Wassenaarders heilig. Met de leus ‘geen groen voor poen’ verzetten ze zich tegen het plan.

Uit onvrede splitste zich kort voor de raadsverkiezingen van 2006 een deel van de VVD af. Onder de naam WatWassenaarWil werd de afsplitsing – op een paar stemmen na – pardoes even groot als de VVD. De liberalen belandden prompt in de oppositie.

De opschudding die de entree van WWW veroorzaakte, was volgens sommigen iets te hevig voor het doorgaans bedaagde villadorp. Maar de gemoederen bedaarden gaandeweg. Tot de spanning vorig jaar opnieuw hoog opliep: nog eens twee raadsleden verlieten hun fracties, naar eigen zeggen wegens „gebrek aan transparantie en dualisme”. Mary-Jo van de Velde verruilde collegepartner D66 voor oppositiepartij WWW en Ben Paulides richtte DLW op na zijn vertrek uit de VVD. Van de Velde is het raadslid tegen wie De Greef de seksueel getinte opmerkingen zou hebben gemaakt.

Een van de ontevreden burgers die in 2006 op WWW stemde, is Henri Hendrickx, sinds november voorzitter van die partij. Kon WWW in 2006 nog worden weggezet als ‘protestpartij’, de vele kiezers die ze trok is in ieder geval geen incident geweest, legt hij uit. „Bij de afgelopen verkiezingen haalden we weer 25 procent van de stemmen. Dat is geen sinecure.” Zijn verklaring: veel Wassenaarders hebben het gehad met de „achterkamertjespolitiek en het cliëntelisme” in de gemeente.

Voor het wantrouwen jegens het gemeentebestuur is een reden, zegt Hendrickx: „Er zitten hier opnieuw mensen in college en raad die menen recht te hebben op de macht. Wij verzetten ons tegen dat regenteske gedrag.”

Het zou de WWW-voorzitter dan ook niet verbazen als BING concludeert dat er onvoldoende bewijs is voor de beweringen van zijn partij en DLW over de ‘seksrel’. VVD-prominent en Wassenaarder Bas Eenhoorn is immers bij het onderzoek betrokken. Hendrickx: „Heeft Bill Clinton seks gehad met Monica Lewinsky?”

WWW en DLW hebben overigens niet meegewerkt aan het onderzoek. Het had over de bestuurscultuur moeten gaan, vinden ze, niet over het incident.