Alcohol helpt de stress te verbergen

„Ik dacht nooit over mezelf als gestresst. Er was ook simpelweg geen tijd voor zelfreflectie. Op het eind dronk ik echt heel veel. Met alcohol kun je snel van stemming wisselen. Het dempt je zorgen en voorkomt dat je gaat lopen malen. Niet dat ik dat zelf doorhad allemaal, destijds.”

‘Bankiers werken in teams en daar geldt: je bent met ons of je bent tegen ons. Als je iets naar buiten brengt, weet je dat ze je terugpakken. Niet meteen, maar bij de volgende ontslagronde...”

Het is een Londense wintermiddag en ik zit in een Starbucks tegenover een man van begin vijftig. Hij is zo’n Engelsman uit de arbeidersklasse met een geweldig stel hersens en nul kapsones waarvan je er meer tegenkomt in de City. Hij was hoog bij een bank die omviel als gevolg van de enorme risico's die zijn afdeling had genomen. Waarom deed hij niets?

Allerlei redenen natuurlijk. Je wordt meegezogen in de bedrijfscultuur, zegt hij nu. Het was ook best een aangenaam leven, als bankier in die dagen. „Omdat we zoveel risico namen, verdiende de bank enorm veel. De financiële markten beloonden riskant gedrag want winsten stuwden de aandelenprijs van de bank omhoog, en onze salarissen waren daaraan gekoppeld. Het was zo fucking easy om de koers omhoog te laten gaan; gewoon meer risico nemen.”

Maar het risicomanagement bij de bank dan, de interne toezichthouders? „Je had de Asset & Liability committee, maar hun eigen bonussen hingen destijds ook af van de koers.”

„Ik had de tijd van mijn leven – de wereld rondreizen, gefêteerd worden. Ik denk dat ik jarenlang naar ieder groot sportevenement op aarde ben geweest. Iedereen doet aardig tegen je, want ze kunnen geld aan je verdienen. Het is verleidelijk om jezelf wijs te maken dat die mensen je aardig vinden... Intern heb ik gewezen op de risico’s die we liepen, maar je weet hoe het gaat: niemand houdt van een onheilsprofeet.”

En dan is daar de alcohol. Je hoort veel over het cokegebruik onder bankiers, maar dat gaat vooral over beurshandelaren en -makelaars, een relatief beperkte, hoewel luide en zichtbare subgroep. Alcoholverslaving komt veel meer voor.

„Ik dacht nooit over mezelf als gestresst. Er was ook simpelweg geen tijd voor zelfreflectie. Op het eind dronk ik echt heel veel. Met alcohol kun je snel van stemming wisselen. Het dempt je zorgen en voorkomt dat je gaat lopen malen. Niet dat ik dat zelf doorhad allemaal, destijds.”

„Als bankier moet je je stress ook verbergen, voor jezelf en voor anderen. Wie een gespannen indruk maakt, wordt gezien als onbetrouwbaar. Als bankier moet je zoveel snelle beslissingen nemen, iedere dag, ieder uur... Doen we deze deal of niet? De situatie is zelden helder en eenduidig, en er is nooit tijd om uit te zoeken hoe dingen zitten... Dus moet je zekerheid uitstralen.”

Uiteindelijk stapte hij eruit, liet zich behandelen en redde zijn huwelijk – althans dat hoopt hij. „Het gaat niet alleen om de bonussen. Het gaat ook over ergens bijhoren en samen optrekken met je kameraden in je team. Je zelfbeeld wordt bepaald door je werk. Dat is toch vaak de eerste vraag die mensen stellen: wat doe jij? Nou, destijds was ik de held en de ster, als ik zei wat ik deed voor werk.”

„Stel dat ik de klok had geluid over iets dat volgens mij niet deugde bij de bank. In een klap had ik mij buiten die hele wereld geplaatst. Het was niet alleen een baan. Het was mijn identiteit geworden.”

Hij vertelt op een opvallend onaangedane manier, bijna alsof het over iemand anders gaat. Hij weet nog goed hoe vrienden bij de bank vroegen waarom hij niet bleef. „Gewoon een beetje rondhangen, niet al te veel doen en lekker verdienen.” Maar het ging niet meer, zegt hij. „Het was opeens existentieel geworden.”

Joris Luyendijk

De auteur doet in deze column elke donderdag verslag van het leven in de financiële wereld in Londen. Lees meer over de City op guardian.co.uk/bankingblog