Alcohol dempt de zorgen

‘Bankiers werken in teams en daar geldt: je bent met ons of je bent tegen ons. Als je iets naar buiten brengt, weet je dat ze je terugpakken. Niet meteen, maar bij de volgende ontslagronde...”

Het is een Londense wintermiddag en ik zit in een Starbucks tegenover een man van begin vijftig. Hij is zo’n Engelsman uit de arbeidersklasse met een geweldig stel hersens en nul kapsones van wie je er meer tegenkomt in de City. Hij was hoog bij een bank die omviel als gevolg van de enorme risico’s die zijn afdeling had genomen. Waarom deed hij niets?

Allerlei redenen natuurlijk. Je wordt meegezogen in de bedrijfscultuur, zegt hij nu. Het was ook best een aangenaam leven, als bankier in die dagen. „Omdat we zoveel risico namen, verdiende de bank enorm veel geld. De financiële markten beloonden riskant gedrag, want winsten stuwden de aandelenprijs van de bank omhoog, en onze salarissen waren daaraan gekoppeld. Het was zo fucking easy om de koers omhoog te laten gaan: gewoon meer risico nemen.”

Maar het risicomanagement bij de bank dan, de interne toezichthouders? „Je had het Asset & Liability committee, maar hun eigen bonussen hingen destijds ook af van de koers.

„Ik had de tijd van mijn leven – de wereld rondreizen, gefêteerd worden. Ik denk dat ik jarenlang naar ieder groot sportevenement op aarde ben geweest. Iedereen doet aardig tegen je, want ze kunnen geld aan je verdienen. Intern heb ik gewezen op de risico’s die we liepen, maar je weet hoe het gaat: niemand houdt van een onheilsprofeet.” En dan is daar de alcohol. Je hoort veel over het cokegebruik onder bankiers, maar dat gaat vooral over beurshandelaren en -makelaars, een relatief beperkte, hoewel luide en zichtbare subgroep. Alcoholverslaving komt veel meer voor. „Ik zag mezelf nooit als gestrest. Er was ook simpelweg geen tijd voor zelfreflectie. Op het eind dronk ik echt heel veel. Alcohol dempt je zorgen en voorkomt dat je gaat malen.

„Als bankier moet je je stress ook verbergen, voor jezelf en voor anderen. Wie een gespannen indruk maakt, wordt gezien als onbetrouwbaar. Als bankier moet je snelle beslissingen nemen, iedere dag, ieder uur. Doen we deze deal of niet? De situatie is zelden helder en eenduidig en er is nooit tijd om uit te zoeken hoe het zit. Dus moet je zekerheid uitstralen.”

Uiteindelijk stapte hij eruit, liet zich behandelen en redde zijn huwelijk – althans, dat hoopt hij. „Het gaat niet alleen om de bonussen. Het gaat ook over ergens bij horen en samen optrekken met je kameraden in je team. Je zelfbeeld wordt bepaald door je werk. De eerste vraag die mensen stellen, is: wat doe jij? Nou, destijds was ik de held als ik zei wat ik deed. Stel dat ik de klok had geluid over iets wat volgens mij niet deugde bij de bank. In één klap had ik mij buiten die hele wereld geplaatst. Het was niet alleen een baan. Het was mijn identiteit geworden.”

Hij vertelt op een opvallend onaangedane manier, bijna alsof het over iemand anders gaat. Hij weet nog goed hoe vrienden bij de bank vroegen waarom hij niet bleef. Gewoon een beetje rondhangen, niet al te veel doen en lekker verdienen. Maar het ging niet meer, zegt hij. „Het was opeens existentieel geworden.”

Volg het blog van Joris Luyendijk via Twitter (@JLbankingblog) of Facebook (via /JLbankingblog)