VN-Veiligheidsraad dreigt Syrië met stappen - steun Rusland en China

Rebellen plaatsen hun schoenen op een poster van president Bashar al-Assad. Die zal vandaag verder onder druk komen te staan nu ook China en Rusland een verklaring van de VN-Veiligheidsraad zullen steunen die oproept tot een staakt-het-vuren. Foto AP / Local Coordination Committees in Syria

De VN-Veiligheidsraad heeft de steun van Rusland en nu ook China om een resolutie aan te nemen die volledige steun verleent aan het vredesplan van VN-gezant Kofi Annan. Dat zeggen diplomaten van de Verenigde Naties tegen persbureau AP.

De verklaring roept op tot een staakt-het-vuren in heel Syrië en tot het openstellen van conflictgebieden voor humanitaire hulp. De verklaring van de VN-Veiligheidsraad dreigt met “verdere stappen” als Syrië net mee wil werken aan het plan van Annan.

Oud-VN-chef Annan, die namens de VN en Arabische Liga in onderhandeling is met Syrië, wil de gesprekken voortzetten die hij vorige week met de Syrische regering voerde over beëindiging van het geweld.

Annan heeft twee keer een ontmoeting gehad met president Bashar al-Assad en voorstellen gedaan om het bloedvergieten te beëindigen.

Geen resolutie, maar een minder krachtige ‘verklaring’

Om steun van Rusland te krijgen zwakte Frankrijk de tekst van de voorgestelde verklaring gisteren al op een belangrijk punt af. Ook China lijkt zich daardoor nu te kunnen vinden in de nieuwe tekst.

Belangrijk is echter dat het gaat om een zogenaamde ‘verklaring van de voorzitter’, schrijft Carolien Roelants vandaag in NRC Handelsblad. Het betreft dus niet een resolutie. Een resolutie heeft rechtskracht, deze verklaring niet. Roelants schrijft:

Daarin [in de verklaring] wordt steun uitgesproken voor de inspanningen van Annan om allereerst een eind te maken aan het escalerend geweld in Syrië en daarna via overleg tussen alle partijen een oplossing te vinden voor de crisis. Geschrapt werd een dreigement van “verdere stappen” als het Syrische bewind niet binnen zeven dagen met Annans plannen zou instemmen.

Toch is de steun van Rusland en China voor de verklaring een stap vooruit. In februari sprak Rusland immers net als China nog een veto uit over een Arabisch-westerse resolutie. Belangrijkste reden was toen dat deze, via steun voor het vredesplan van de Arabische Liga, opriep tot het onmiddellijke opstappen van de Syrische president Assad.

Westen is opgeschoven naar Russisch standpunt

Volgens Roelants is Rusland echter de winnaar van het overleg over de verklaring van de VN-Veiligheidsraad. Zij schrijft:

Rusland, dat Assad openlijk wapens levert, hamert erop dat de internationale gemeenschap geen partij mag kiezen in de strijd in Syrië. Het plan van Kofi Annan, voorzover bekend, zegt in tegenstelling tot het Arabische plan niets over de toekomstige rol van Assad en zijn familie. De westerse en Arabische landen in de Veiligheidsraad zijn gisteren dus eerder naar het Russische standpunt opgeschoven dan omgekeerd.

Maar veel keus hebben de Westerse landen niet. Behalve de bemiddeling van Koffi Annan zijn er geen realistische opties om de kwestie-Syrië op kortere termijn op te lossen. Roelants noemt daar drie redenen voor:

  • De meeste Arabische landen zijn niet van plan gewapend in te grijpen.
  • Behalve Saoedi-Arabië en Qatar wil geen enkel land wapens leveren aan de Syrische opstandelingen, omdat zij verdeeld zijn.
  • Assad uit zichzelf maar niet vallen. Integendeel, de laatste dagen won hij juist veel wijken en steden terug op de rebellen.

    Wel scherpere kritiek van Rusland op Assad dan eerder

    Toch leverde de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov zijn tot dusver scherpste kritiek op Assad. Hij zei op een Russisch radiostation:

    “We geloven dat het Syrische leiderschap [..] heel veel fouten maakt.”

    Ook sprak hij van een “toekomstige overgangsperiode” in Syrië. Maar oproepen tot Assads aftreden bleef hij als “onrealistisch” van de hand wijzen.