Toulouse onder hoogspanning na vuurgevechten politie en schutter

Vannacht gaf president Sarkozy de politie opdracht de schutter van Toulouse te overmeesteren in zijn woning. Een belegering volgde. De man verschanste zich rond het middaguur nog altijd. Omwonenden zaten de hele ochtend vast in hun huis.

Toulouse is in de greep van de schietpartij op een joodse school maandag. De politie heeft een inval gedaan bij de woning van de schutter en hield die vanmiddag omsingeld (grote foto). Gisteren begon de uitvaartceremonie voor de vier slachtoffers (foto’s links). De lichamen worden overgebracht naar Jeruzalem waar ze vandaag worden begraven. Foto’s AFP, Reuters

Het is even voor zeven uur ’s ochtends, het miezert in Toulouse, en Alexia Lambothe staat nog wat beverig te kijken naar het buitengewone spektakel dat zich voor haar deur afspeelt. Zwaar bewapende agenten beletten de toegang tot haar straat, overal staan busjes van de oproerpolitie, journalisten en cameralui verdringen zich voor het politiecordon om geen enkele beweging te missen.

„Ik was de afgelopen dagen bang om de stad in te gaan, blijkt dat monster om de hoek te wonen. Bizar”, zegt Alexia, voor ze haar moeder aan de mobiele telefoon geruststelt dat ze veilig is. „Het is hier enkele honderden meters vandaan, mama. Maak je maar niet ongerust.”

Net zoals vele van haar buurtgenoten heeft Alexia afgelopen nacht bijna niets gehoord van de grote gecoördineerde politieactie, waarvoor de hele buurt, een woonwijk in het noorden van Toulouse, werd afgesloten. Even na drie uur probeert een overvalteam van vijftig man sterk binnen te vallen bij de man die afgelopen maandagochtend in koelen bloede enkele kilometers verderop voor een joodse school vier mensen van joodse afkomst vermoordde, waaronder drie jonge kinderen. Eerder heeft de man zeer waarschijnlijk ook drie Franse militairen van Noord-Afrikaanse origine vermoord.

Bij de inval op de woning van de man vallen meerdere schoten, drie agenten raken daarbij lichtgewond. In de buurt wordt de auto van de man gevonden en opengebroken, de koffer blijkt vol wapens te zitten. Het gas in het vijf etages tellende appartementsgebouw wordt afgesloten zodat de man geen explosie kan veroorzaken, maar zijn buren worden niet uit het gebouw ontruimd. Dat zou de verdachte hebben gealarmeerd, luidt de verklaring van de politie achteraf. Ook in de loop van de ochtend blijven ze gevangen in hun eigen flat.

„De bewoners zijn ongerust. Ze zijn wakker geworden door geweerschoten. Het nieuws dat de dader van de moorden bij hen woont is voor iedereen een schok”, zegt Éric Lambert, wiens zoon in het flatgebouw woont. „Ik had hem net aan de lijn. Hij had geen flauw vermoeden, is diep onder de indruk. Hij zou graag zijn huis verlaten, maar weet niet waarom ze de flat niet uitmogen. Ze krijgen geen informatie van de politie.” Net voor één uur werd het gebouw toch ontruimd.

De oproerpolitie weet exact waar de schutter zich bevindt, omdat de flat wordt gescand met infraroodapparatuur. Tijdens het vuurgevecht gooit de man een handvuurwapen naar buiten, maar in zijn flat zou hij nog over zwaardere wapens beschikken, zoals een kalasjnikov en een uzi. Volgens de burgemeester van Toulouse is het de bedoeling de man te arresteren, niet om hem neer te schieten.

Langzaam sijpelen meer gegevens over de schutter naar buiten, die volgens de burgemeester van Toulouse erg veel praat, maar zich voorlopig niet wil overgeven. Het gaat om Mohammed Merah, een 24-jarige Fransman van Algerijnse afkomst. Hij noemt zichzelf een mujahedeen, zegt banden te hebben met Al-Qaeda en zou bij hen een opleiding hebben genoten in het grensgebied tussen Afghanistan en Pakistan. Volgens de Franse minister van Binnenlandse Zaken Claude Guéant heeft de schutter tegen de politie gezegd dat hij de soldaten heeft vermoord omdat ze verraders zijn van de islam. De drie joodse kinderen en de joodse rabbijn heeft hij vermoord uit wraak voor de dood van Palestijnse kinderen en jongeren in Afghanistan, aldus Guéant, volgens wie de schutter zich later vandaag toch zou overgeven.

De man had eerder in de nacht de Franse nieuwszender France24 gebeld om te melden dat hij de dader was van de drie aanslagen waarbij samen zeven doden vielen. Over de laatste moordpartij op de joodse school wist hij exact te vertellen hoeveel kogels er waren gebruikt. Maar het is onduidelijk of die informatie de autoriteiten op zijn spoor heeft gezet. France24 bracht het nieuws niet, maar alarmeerde de politie. Het is onduidelijk of die informatie heeft meegespeeld om de man te traceren. De politie van Toulouse was de man al op het spoor door sporen die hij had achtergelaten op het internet. Via de computer van zijn moeder had hij een afspraak gemaakt met zijn eerste slachtoffer, om een motor te kopen.

Minister Guéant, die aanwezig was bij het begin van de operatie en de buurt rond negen uur verliet, bevestigde dat de verdachte werd gevolgd door de binnenlandse inlichtingendiensten. Hij was lid van een salafistische ideologische groep. „Maar niets wees er op dat hij tot geweld zou overgaan”, aldus Guéant, die ook benadrukte dat de man de schutter is van de drie aanslagen en dat hij die in zijn eentje heeft uitgevoerd. Twee broers, waarvan zeker één ook tot de salafistische groepering behoort, een vriendin van een hen en de moeder van de schutter werden ook in de loop van de nacht aangehouden.

De broers werden gearresteerd bij wijze van veiligheidsmaatregel, aldus Guéant. De moeder werd aangehouden in de hoop dat ze haar zoon zou kunnen overtuigen zich over te geven aan de politie. Maar ook zij weigert voorlopig medewerking, ze zou aan de onderhandelaars die deel uitmaken van het overvalteam hebben gezegd dat het helemaal geen zin heeft om met haar zoon te praten.

Eén buurtbewoner staat het schouwspel bijna bevend te bekijken. Hij woont tegenover de flat van Mohammed en komt net terug van zijn nachtelijke baan. Gistermiddag zei zijn 14-jarige dochter dat ze erg was geschrokken. Zij dacht dat de dader van de aanslagen weleens recht tegenover hen zou kunnen wonen. Ze had zijn motor gezien. Zijn gezicht klopte met de omschrijvingen. De man probeerde zijn dochter gerust te stellen. „Niet iedereen met een grote witte scooter is een moordenaar”. Maar ze bleek uiteindelijk toch gelijk te hebben, kreeg hij enkele minuten geleden te horen als hij zijn straat niet in mag. Hij heeft net zijn dochter aan de lijn. „Huilend, maar opgelucht.”