Snap! Foto van Angelina voor 70 euro

Media maken steeds vaker gebruik van amateur-fotografen. Dagblad Metro begon met Scoopshot, een app voor de smartphone waar lezers kiekjes mee maken.

Beelden gemaakt door amateurs met Scoopshot: botsende trein in Nijmegen, fotograaf: Joost Stultiens (29 euro), lentefoto met lammetjes, fotograaf: Chakira Sens (15 euro), Angelina Jolie in Amsterdam, fotograaf: Fenna Kesteren (70 euro). Credit Scoopshot

‘Is jouw foto geld waard?’ Met die vraag spoort gratis dagblad Metro lezers aan zich als amateurfotograaf te melden. Geïnteresseerden kunnen zich via de website inschrijven bij de Metronieuws Scoopshot Community. Wie de app Scoopshot downloadt op zijn smartphone kan zelfgemaakte foto’s naar de krant doorsturen. „Jouw bijdrage zal helpen bij het verslaan van al het nieuws in Nederland”, meldt de site. „Originele en nieuwswaardige foto’s belonen we met plaatsing in Metro en als fotograaf ontvang je hier keiharde euro’s voor.”

Twee maanden geleden installeerde Sander Christ (21), student in Zwolle, Scoopshot op zijn telefoon. Sindsdien maakt hij foto’s die hij geregeld opstuurt naar Metro. Afgelopen week kreeg hij te horen dat een van zijn beelden, een kiekje van bier drinkende vrienden in de lentezon, zou worden geplaatst. Christ krijgt er 15 euro voor. „Het is mijn eerste foto die gekocht is. En ik ga er zeker mee door. Het is leuk als je op die manier wat kan bijverdienen.”

Christ is niet de enige die er zo over denkt. Sinds Metro eind vorig jaar de samenwerking met het Finse Scoopshot aanging, hebben zo’n 10.000 mensen in Nederland de app gedownload. „Duizend hiervan zijn nu verbonden aan onze community”, zegt Robert van Brandwijk, hoofdredacteur van Metro. Zijn krant maakt op twee manieren gebruik van Scoopshot. Bijna dagelijks plaatst Metro een foto van een lezer. Daarnaast krijgen lezers, die zich bij ‘de community’ hebben aangesloten, soms een opdracht. „Mensen die hebben aangegeven zo’n verzoek te willen, vragen we om foto’s te maken van onderwerpen als carnaval, chaos op het spoor, of winterpret. Alleen op dat laatste verzoek kregen we begin vorige maand 632 foto’s binnen.”

Alle beelden die via Scoopshot binnenkomen, worden 48 uur lang in een databank bewaard, daarna worden ze automatisch verwijderd. Gemiddeld wordt voor een foto tussen de 20 en 40 euro gevraagd en betaald. Van Brandwijk: „Wij betalen 15 procent commissie over iedere gekochte foto. Scoopshot doet de administratie en betaalt de klanten uit.” Voor uitzonderlijke foto’s is Van Brandwijk bereid meer te betalen. „Het hoogste bedrag tot nu toe is 70 euro. Dat was voor een foto van Angelina Jolie die vorige week woensdag met haar kinderen aan het winkelen was bij Intertoys in Amsterdam-Oost.”

Scoopshot is een slimme manier om lezers aan de krant te binden, meent Van Brandwijk. „Via hun foto’s weten we waarin onze lezers zijn geïnteresseerd. Bovendien krijgen we een ander soort nieuwsfoto’s. Soms lopen we zelfs tegen nieuws aan.” Als voorbeeld noemt Brandwijk foto’s van mensen die van de NS les kregen hoe ze op het station in een overvolle trein kunnen stappen. „Dat de NS hiermee bezig was, hadden we via persbureau Novum niet binnengekregen. Op deze manier konden we het zelf brengen.”

Niet alleen Metro werkt met amateurfotografen. Sinds vorig jaar werkt het blad Ouders van Nu uitsluitend nog met foto’s van lezers die beelden van hun eigen kinderen opsturen. Persbureau ANP, dat in de afgelopen jaren soms amateurbeelden overnam van de site NUfoto, maakt sinds begin dit jaar gebruik van een pool van 25 trusted photographers. Dit zijn betrouwbare amateurfotografen die hun beeldmateriaal naar NUfoto uploaden en waar het ANP, tegen betaling, foto’s uitkiest.

Wat betekent deze ontwikkeling voor de professionele fotograaf? Is er sprake van broodroof? Van Brandwijk meent van niet. „Die amateurbeelden moet je zien als iets extra’s voor de krant. Met onze freelancers hebben we contracten met vaste prijsafspraken. Die bedragen gaan nu niet omlaag omdat we minder betalen voor de amateurfoto’s.”

„Deze ontwikkeling is niet tegen te houden”, meent Lars Boering, directeur van de fotografenfederatie. Beroepsfotografen moeten volgens hem accepteren dat het fotograferen van dagelijkse gebeurtenissen tegenwoordig door iedereen kan worden gedaan. „Op die markt valt voor professionele fotografen geen geld meer te halen. Zij moeten zich gaan richten op een eigen specialisme en gebruik maken van hun eigen specifieke talent en technische kennis.”

„Een professionele fotograaf kan niet op twee plekken tegelijk zijn”, zegt Eric Siereveld, werkzaam voor Scoopshot in Nederland. „Dan is het prettig als een amateur even dat brandje of eerste lentezonnetje kan vastleggen.” Hij noemt de opkomst van Scoopshot ‘een logische ontwikkeling’. „De eerste beelden van een opgepakte Gaddafi waren ook gemaakt door amateurs. Er lopen eigenlijk een half miljard potentiële fotografen rond op de wereld.”

Siereveld introduceerde Scoopshot eind vorig jaar in Nederland. „Fonecta, het Finse equivalent van de Gouden Gids, begon vorig jaar met Scoopshot. Het concept is daarna enorm aangeslagen in Scandinavië.” Op dit moment werkt Scoopshot wereldwijd samen met 36 mediapartners. Siereveld is druk bezig om andere media te overtuigen van het nut van de app. „Ik ben nu in gesprek met Bild in Duitsland, Heute in Oostenrijk en 20 Minutos in Spanje. Deze maand begint de Italiaanse Metro.”

Media die gebruik maken van Scoopshot krijgen een computerprogramma waarop, via een zogeheten ‘heatmap’, te zien is op welke locatie gebruikers zich bevinden. „Als er ergens in het land iets gebeurt, kan je meteen zien hoeveel scoopshooters daar in de buurt zijn. Via een bericht kan je deze mensen oproepen om een foto te gaan maken.” Het voordeel van Scoopshot is, aldus Siereveld, is dat je er heel lokaal mee kunt werken. „Of er nu een tsunami plaatsvindt in Japan of een auto in de sloot rijdt in Kralingen, er zijn meteen mensen ter plekke die onmiddellijk een foto kunnen maken en in het systeem kunnen zetten. Je werkt dus wereldwijd en lokaal tegelijkertijd.”